www.evarbash.com - malpera sdwergirtin vedtina asoyn speh yn and wjeya kurd
20.01.2004 - 17:52

TIFIK

Rezoyê Osê - Qamişlo
rezo@scs-net.org


Rezoyê Osê (dîha)
-1-

Kalek sermest di pkennokeke serwext de, li ber roniy li tiştek digere. Mirovek l radiweste, dipirse: "Mamo, tu li i diger?" Dibje: "Taxim min ji dev min ketiye, ez l digerim!"

Pişt hin pirs bersivan t nasn, ku taxim ne li ber roniy, l li ber reş ji dev ketiye. Hinga, ew mirov dibje: "Mamo, b li k ketiye here li wir l bigere!" Y sermest dibje: "Ne cih l ket reş e, ez nabnim!"


-2-

Dema em spe bn, ez me snem. Ev snema j dikete kenar bajr bakur de. Bakur bajr j Serxet b. Ango ti mal li v mil nebn.

Gava em ji snem derketin, bneran teva ber dane bakur. Ango, ber xwe dane Serxet. L min bi tenha xwe semta xwe ya rast durust girt ber xwe da başr, da hla bajr. Ez end gavek berevaj cemawer ji snem derket meşm hinek ji wan dr ketim. L, ez ji nişka ve rawestiyam min biryar da, ku bi wan re serxet bibim. Min ji xwe re got: "Talana tev de dawet e! Hema ew serxet bibin, ez j d bi wan re herim Serxet." Wilo, min ber xwe guhert da pey wan.

Pişt em gihiştin kolana nava bajr, ez li xwe hay bm hiş min hate ser min. Min nas, ku ez şevgerk bme. Ango, şev li min gera ye semta rast durust a cemawer b.


-3-

Li gor alavn ragihandin neyn chan, qnciya rjma tirk pişt roxandina rjma Seddam bedkar nay! Bel, va şahyar karbarn derve y rjma tirk ber xwe dide Tehran, da ku li wir li ber roniya ira karbidestn rjma ran "Federalzma raq" bibne rpeln w bixwne. L nizane, ku Tehran j li kuncikeke bi ron digere, da t de li taxim jidevket bigere.

Ev rjm komteyn amnist bi mebesta tkdana pirsa kurd dadimezirnin, da r şivlekan li ber peyva "federalzm" bigirin w bitemirnin. Lewra, seredann wan ji hev re hewildanek e, ku pilann gemar hember kurdan pirsa kurd pk bnin. Wilo, rjmn ku serdestiy li kurdan dikin, ji ber peyva "federalzm" sewes bne ketine taya giran de. Wilo li wan hatiye, u hzn xwe dikin yek, da hevbendiya hers tpn pş ji peyva federalzm/ango "fed"/ li hev siwar nebin wateyek nedin. Tan bi bihstina lihevkirina van tpan dikevin jehr bi edr dikevin, kef kinc bi ser dev wan dikeve dlana dnan dikin.

Pilann wan ew in, ku van tpan sw bihlin hevgirtina wan ne tenha ji alavn ragihandinn xwe rakin, l wilo j wan ji ferhenga tkiliyn navnetewey lsteyn mafn mirovan rakin, da şna wan tenha "hevgirtina xak snorn" serdestiy bimne. Wilo j xwe mafdar dibnin, ku ev tp tenha bi wan ve bn girdan bikevin bin siha berjewendiyn wan de. Loma kesek din mafdar nabnin, ku van tpan bi kar bnin.


-4-

Leystikn folklor di civaka kurd de pir in. Daw j yek ji wan e. Ev leystik di civaka werzevan de, ango li gundan, bi nav deng e. Pir caran gund diin ser hev şevbuhrkn xwe bi v leystik diqednin.

Li gor yasayn v leystik, mr hev dibijrin dibin du bend. Herdu bend hember hev bi rz rdinin her bendek serkşek ji xwe re hildibijre. Y serkş tiştek (pir caran gustlk e, lewra li gelek deveran nav gustlk -hingulsk- li v leystik dikin) di dawa hevalbendn xwe de vedişre. Benda din gereke binase, b ew tişt veşart di dawa k de ye. Eger nas kirin, gustlk digih benda din ew bend d vedişre. L ku t dernexistin, nuqteyek ji wan re dikeve trik. Wilo, kja bend xwe bigihne bst yek nuqtey, bi ser dikeve.

Rola serkş di v leystik de rola her giring e. Ew bi benda xwe dişwire, dor dide sund dixwe. Sund j ne bi Xwed pxemberan e, ne j bi Tewrat, Incl Quran ye, l bi "Sob", "Tifik" tiştn wilo ye. L ya giring ew e, ku y serkş gerek ne tenha zana bhnfereh be, l gerek e cansivik tinazoker j be.

Dibjin, carek Remo serkş benda xwe b. Xemo j yek ji v bend b. Sund j "Tifik" b. Wilo, her ku Xemo digot: "bi tif..", Remo gotina w dibir nedihişt peyva "Tifik" bi daw bne. Er, her ku Xemo "bi tif.." digot, Remo yekser ba dikir: "Hde...hde, min sedcar gotiye, bila ji min p ve kesek ti guy nexwe!"

Ez nizanim, ne şev li rjma tirk gera ye, ne li taxim jidevket digere, ne j serkşiya leystika daw dike sund j "Federalzm" e?!

Qamişlo, 12.01.2004


Vegere rûpela destpêkê


ÊVAR BAŞ - ji projeyên Malpera Amûdê
 copyright © amude.com [ info@amude.com ]