www.evarbash.com - malpera sdwergirtin vedtina asoyn speh yn and wjeya kurd

19.02.2002 - 12:40

GUNEHKARÎ Û CEZA

Bersiva gotara Mustefa Reşîd
"Gengeşî li ser gotara Nîzar Agrî "Li ber baranê""


Nîzar Agrî* - Oslo
nizaragri@amude.com


wêne: Dugir
Bi sernav "Gengeş li ser gotara Nizar Agr "Li Ber Baran"" (ÊVAR BAŞ, 03.02.2003) Mustefa Reşd gotarek di var Baş de belav kir. Ew bersiva gotara min a bi nav "Li Ber Baran" ku min j di var Baş de belav kirib, dide. T xuya kirin ku w xwe pir westandiye. Paragraf bi paragraf, belku hevok bi hevok li pey gotar die w serbin dike. Li her cih, li gor pejirandina nepejirandina w, ew min spas dike yan j min agahdar dike. Carcaran ew weha dibje: "Ev gotina te rast e. Ev gotina te ji zr e...." carcaran j ew dibje: "Ev ne rast e, ev ne weha ye". Wek awa mamostey dibistanan dereceyan didin şagirdn xwe destn xwe li pişta wan dixin, Mustefa Reşd j weha dike. Ev şwe min bzar nake, berovaj w dihle ku ez weke mamoste li cenab w meyze bikim. Xuya ye ew bi rast j mamostetiya ziman kurd dike. Ji ber van sedeman ez dixwazim w wek mamoste bi nav bikim. Ez hv dikim ku ew ji v nasnav aciz nebe. Bi rast ez li xwe zor dibnim ku nav cenab w weha rt b tişt bi lv bikim. Herweha ez di destpk de spasiyn xwe pşkş w dikim.

Ez ne rexnevan im. Ez idiya nakim ku karn taqeta min a rexnevaniy heye. Rexnevan pdiviy gelek mercan e: Hza afern, behremend, ezmn tecrbeyn berfireh, zanistiyn crbecr (di her war de), .. hwd. Ez ji van tiştan ta radeyeke mezin bpar im. L ez j, wek her kes, xwendevan im. Ez li gor zanay ja xwe tiştan dixwnim: Him deq tekstan him kesan byeran. Her yek ji me xwendevanek serbixwe ye. Ji lewre her yek bi awayek xweser xwendin bi kar tne. Ev xwendina nakokane cawaz, ta radeyek, nirxandin e j. Yan dema mirov dixwne mirov di heman dem de dinirxne ango bi avek rexney li berhemn berdest meyze dike.
Ez maf didim xwe ku ez wan rexneyn xwe yn ku serencama xwendina min in, derbibirim eşkere bikim.

Mamoste dibje: Pwstiya me gelek bi rexney heye; l bel rexneya avaker, rexneya afirner, rexneya ku me pşve bibe.
li cihek din dibje:
Deriy rexney her vekir ye; tikes nikare r li rexney bigire. Rexneya avaker afirner li ser ser herdu avan e. L rexneya risker j d b bersiv nemne.

Ez j weha dibnim: pwstiya me bi rexney heye. L ez t nagihm mebesta mamoste ji rexneya avakar aferner i ye? Min digot qey ev gotin bi ten li cem Ereban hene. Min herdem ji dezgehn ragihandin yn welatn ereb n serdest dibihst ( dibihzim) ku rexne div avakar be (bi ereb: El-neqid el-benaa).
Hukmetn totalter ev peyv wek slogan li her der di her dem de belav dikirin ( dikin) da ku xelk bixapnin r li ber rexneya rasteqne bigirin. Ew rexneya ku hewl dide mekanzmn zulm zorbaz dizn talan eşkere bike. Ew desthilat, bi quret bi şwek şretmendane, xelk agahdar dikin ku ew azadiya xelk diparzin maf xelk y rexnekirin parasti ye. L ew maf di cih xwe de t qurmiandin. Lewre her kes ku rexneya w ne "avaker" " aferner" be, dikare b mehkm kirin ji ber ku rexneya w dikeve xizmeta dijmin. Ji ber ku her kes dizane ceza rexneya neavakar i ye, her kes dev xwe digire tenha şukr senayan ji dewlet serok dewlet welat simboln welt re dişne. Xelk di ber xwe de dibjin: Ne di nav tirban de raz ne j xewnn ne xweş bibne.

Ew desthilat ji xelk re diyar nakin rexneya avakar i ye, şert mercn w i ne. Tenha ew dibjin ku rexne div di xizmeta welat de be. Div welat li pş xne, div xzn sor derbas neke.
Mixabin mamoste Mustefa Reşd j, bi zanay yan j bi nezan, eyn peyvan bi kar tine. Ew diyar nake rexneya avakar i ye. awa rexne dibe avakar aferner mirov li pş dixe yan j ma tiştek bi nav rexneya avaker wranker heye yan na???
Herweha ew şirove nake awa rexne rşker e. Ji ber ku mamoste diyar nake bi i away rexneyn min "rşker" in, ez j nikarim tiştek l zde bikim.

Mamoste weha dibje:
Nzar Agr ps bi ziman ereb, di rojnameyn ereb de dest p kir di bin sber swana rexney de dev avte semboln Kurdan n her bi nav deng. Ji rehmet Mulla Mustefa Berezan bigire heya Abdulla Ocalan ji Ehmed xan bigire heya Mr Celadet Bedirxan gistik dan ber das misas.
Bi w j nekir, avn xwe li Ewropay j gerandin, k di nav Kurdan de hinek navdar e - wek nimne Mehmed Uzun yn din - ew j dan ber kr birrek. Her car j her bi maf rexnekirin rexneya azad.


Wek ku t xuya kirin mamoste ji snor gotara min a ku di derbar w de dest bi nivsa xwe kirib dab zann ku ew naveroka w veine sist şaşiyn w derxe hol, derdikeve. Ew anuha behsa hin gotarn min n ber dike wan weke nimne ji "tawanbariya" min re dide pşkş kirin.
Du belku ihtmal hene :
- yan mamoste ew gotarn min bi rast xwendine.
- Yan j w bixwe nexwendine l j re derbar wan hin tişt hatine gotin.
Ez belkuya ihtmala yekem hinek sist dibnim. Ez dizanim ku mamoste gotinan weha b pvan nabje navje. Ew nirxandin hukmn xwe bi bingeh li ser stna hiş hesabn aqilane nşan dike. Vca awa ew, b ku ti belge senede ji me xwendevanan re bne, weha bi sivik min tawanbar dike? Keng li ku min "dev avtiye semboln Kurdan"?
Min derbar gelek kes byeran bonn xwe nşan kirine. Min derbar rehmet M. Barzan A. Ocalan A. Xan C. Bedirxan Cegerxwn .......yn din nivsiye. Ma gunehek e? ma kesn "bi nav deng" nayn rexne kirin? Nexwe div mirov qet rexneya li Hitler Staln Ataturk Shakespeare Nazim Hikmet Madona Maradona Michael Jakson ....... neke ji ber ku ew pir bi nav deng in. Yan j li gor mamoste nabe mirov rexney li kesn kurd n bi nav deng bike?
Bi herhal v nasnav (bi nav deng) bixwe r li ber rexneyn min vekirin. Yan ji ber ku ew bi nav deng in. Ew kesayet şexsiyetn cemawer ne. Tesra wan li civat xelk heye. Ew bandor tesr dikare baş be dibe xerab be. Min ew ne weke kesn mucered rexne kirine belku weke fenemonn kolektv. Min wek xwendevanek heq da xwe ku ez wan bixwnim. Ez wan ji xwe re şirove bikim. Ez wan nas bikim. Ez bi av xwe li wan meyze bikim ne bi av kesine din. Min hewl daye ku ez ji aliyek din, ji bil aliyn naskir, li wan berhemn wan meyze bikim. Gelo ev hewldana min rexne ye? Ev pir normal e. L mixabin ev hewldana min ji mamoste re wek "devavtin" "das misas" hatiye xuya kirin. Ber mamoste j hin kesan bi eyn pvan meyze kiribn. Min guh neda gotinn wan ji ber ku wan munaqeşa nern bonan nekirin. Wan mesele weke xrnexwaz avnebar hesd nirxandin. Mirov dikare wan kesan fam bike ji ber ku ast sewiya wan a tgihiştin hizr fikr raman nizm e. L ez tnagihm awa mamoste dikeve eyn cihok de. Eger mamoste gotarn ku behs dike xwendiba d nas kiriba ku min dev navtiye kes. Min xwest ez rastiy nas bikim. Min xwest ez derbas hundir fenemon bibim. Ez ji mamoste tika dikim ku ji xwendevanan re "devavtin das misas" a min bide xuya kirin. Ez herweha lavajan dikim ku ji me re bibje awa min M. Uzun "daye ber kr birrek". Mirov zulmeke mezin dike dema mirov kesek tawanbar bike by ku mirov scn w j re bide xuya kirin. Mirov nikare tenha bibje: tu scdar ji ber ku te dev avtiye filano te bvano daye ber kr birrekan. Her kes dikare di heq her kes de weha bibje. Scdarkirin pir asan erzan e. L ya pwst ew e ku mirov isbatn sc tawan bne hol.

Mamoste dibje ku rexnegir div "rexneyn xwe bi tore perwa, bi zimanek xweş" bike " bi behaneya rexneyan" dev navje payedariya kes ku t rexne kirin.

Ez j v nern dipejirnim. Bi gotinn mamoste ev nern "ji zr e". L mebesta mamoste ji v gotin ew e ku min rexneyn xwe " bi tore perwa bi zimanek xweş" nekirine. Herweha min dev avtiye payedariya kesn ku min ew rexne kirine.
Ez dubare dikim: ez ji mamostey xwe y bi rz tika dikim ku ji min re bide xuyan kirin min di ku de rexneyn xwe b tore perwa kirine li ku min dev avtiye payebilindiya kesn ku min ew rexne kirine. Dema mamoste bersiva min bide, em dikarin w ax bi hevre bidin bistnin. Mirov nikare gotinn weha b zemn munaqeşe bike.

Mamoste weha dibje:
Kes ku rexneyan dike, divt bi kr v kar were di qada wjey de hatibe pejirandin.

Min li pş j gotib anuha ez dubare dikim: ez xwe wek rexnevan nabnim. Ez carcaran gotarn rojnamey dinvsim. Gotarine derbar babetine cihreng li gor şiyan zanebna xwe. Pir caran ew gotar wek nirxandin ji hin tekst kes byeran re tn. Yan ew celebek ji rexnegeriy ne. Ez nizanim ta i radey ez "bi kr v kar" tm. Herweha ez nizanim ta i radey ez "di qada wjey de" hatime "pejirandim". Ez nizanim k van mercan dipve. l wek min got ez hewl didim ku ez v kar bi şweyek baş rind bikim. Gelo ez bi ser dikevim ya na?

Mamoste weha dibje:
Heke kesek di bin ban rexney de heriy bavje xaniy Cegerxwn, b guman, em gist li dij w derkevin. L heke bi camr rexneya Cegerxwn bike, aliyn w yn bas j bje kem kurtiyn w j derxe, em gist spasiya w bikin.

Xuya ye mamoste gotara min a derbar Cegerxwn nexwendiye. Herweha xuya ye ku kesn j re raport derbar gotar pşkş kirine wneyeke pir negatv di heq w de durust kirine. Ji lewre ew hewldana min a rexnekirina berhemn Cegerxwn weke avtina heriy ser xaniy Cegerxwn dibne. L dsa j ew qet nabje ima ilo. Min di gotara xwe de gotib ez dsa j dibjim: Cegerxwn ziyaneke mezin gihandiye helbesta kurd. Min ev tişt weke nern, weke pşniyar, weke tez nşan kirib.
Mamoste dikare li gotar vegere bixwne. Ev nerna min e. Ez eşkere bi dengek bilind dibjim. Dibe ev nern şaş be. Dibe mamoste v nern nepejirne. Pir normal e. Di war wje rexnegiriy de li her der weha ye. Her kes bi eyn şwey li berheman meyze nakin. Min nerna xwe bi fireh şirove kiriye. L min ti her navtiye xaniy Cegerxwn. Ji min re ne giring e xaniy Cegerxwn li ku ye ji i ava ye, ji keviran e an ji textan e an ji kelpan e. Ya giring berhemn w tkeliya w bi wan berheman re ye.

Mamoste dixwaze mirov rexney "bi camr" bike. Pir baş e. L mixabin ew nşan nake rexneyn "bi camr" awa ne. Eger min hinek şaşit kiribin ne sc min e ji ber ku ez hmn "rexneya camr" nas nakim. Ez li ti der j raser babeteke derbar rexneyeke weha nehatime. Ne di lteratra ingilz de, ne di ya frans de ne di ya faris hind de. Dibe ev taybetiyeke lteratra kurd be, l min ti tişt derbar w nexwendiye. Ev kmaniyek e. Ez l mukur tm.

Mamoste weha dibje:
Bguman e, mirov dikare rexneya Cegerxwn j bike; l bi awayek hja durist.

Bala xwe bidin: j . Ha va ye celebek din ji rexney: rexneya hja durust. L dsa mixabin ku mamoste piek xwe nawestne v rexney ji me re şirove nake. Gelo hmn v celeb ji rexney i ne?

Mamoste dibje:
Ma helbestvan nivskar ji bo k dinivsne? Ji bo gel yan ji bo xwe? Ma ez i bikin bi w helbesta ku - bi dtina te - ya here baş e, l bi ten tu xwediy w j fhm dikin!

Ev nirxandin me derbas warek pir fireh di qada wjey de dike. Di hem wjeyan de ev bon derketiye hol. Piraniya wjeyan hema hema mesele areser kirine (tev ku bi temam qet areser nabe) ji w qonax, ji mj ve, derbas bne. Di wjeyn paşdemay de (wek a kurd) hna ev nern berz e. Nerna ku helbest ( her berhemeke wjey) weke dezgahek ragihandin hnkirin dibne. Ev babet dvdirj e.
Bi rast ew diyalogeke berfireh piral dixwaze. Ez nikarim di v bersivdana bi lez de bonn xwe bi awak razwer destnşan bikim. L tişt ku ez j bawer im ew e ku helbest, weke berhemeke huner, dikare him b fam kirin him j wek asteke bilind pir speh zba be. Helbest, ber her tişt, div helbest be, ne deqek ji propaganda sloganan be. Dibe mirov helbestek fam neke l xwediya nirxek huner ya pir bilind be. Herweha dibe mirov helbest baş fam bike l nirx qmeta w ya huner ne tiştek be. Helbest ne beyanname ye. Ew berhemeke huner ye. Tkeliya di navbera huner xwendevan de (yan j bnewer an guhdr) de ne li gor pvana famkirin/nefamkirin ava dibe belku li gor pvana cjwergirtin xweşiy.

Mamoste dil min xweş dike dibje:
Ez v garantiy didim Te. Fermo, ev sala 2003an sala Cegerxwn e. Ka bi camr nirxandineke hja daxne meydan; em gist spasiya Te bikin. Ez ber her kes spasiya Te bikim.

Di v paragraf de pnc xal hene:
1- mamoste garantiy dide min.
2- ev sal sala Cegerxwn e.
3- div ez rexneyeke camrane derbar Cegerxwn "daxim meydan".
4- giş d spasiya min bikin.
5. ber her kes d mamoste spasiya min bike.

Ez nizanim mamoste d garantiya i bide min. Ya ku kes min nebe dadgeh yan j kes bombeyek navje mala min? Di bin i spiy de ew v garantiy dide? Ew bi nav k diaxife? Bi nav 40 milion Kurdistan yan j bi nav endamn rxistinek ku ew serokatiya w dike? Gelo xelk d bi gura w bikin ya na? Ez van tiştan nas nakim.
Bi ya min ev şwe ji peyvan bi mamoste nakevin. Kesn ku di war fikr ramanan de kar dikin ne xwediyn şirketn otomoblan in ku garantiyan li hev belav bikin. Ma k mamoste wek serok ji xw re hilbijartiye da ku garantiyan bide min an xeyn min? Ma kesn ku dixwazin raman nernn xwe eşkere bikin div pş garantiyan wergirin? Em li ku dijn? Li bin hukm Sadam yan j Esed?
Mamoste v sal wek sala Cegerxwn nşan dike. Ev kfa w ye. Herweha kfa her kes ku ev celeb ji munasebatan bi wan xweştn e. Ew dikarin her roj j li gor xwe bi nav ku ew dixwazin, dest nşan bikin. Ti kes nikare li himber arezya ti kes raweste. L kfa min bixwe ji van tiştan re nay. Ez hez ji zemawend dawet zurne daholan, di war wje nivsn de, nakim. Tiştn ku min elaqedar dikin berhem in. ji bo berhemeke hja li ba min her roj mihrecan e. Ev sal sala Cegerxwn be yan sala Dilbixwn be ji min re ne muhim e ne j ez p mijl dibim. Wek ku min li jor got ez li bende bim ta ku mamoste fermo bike şiroveyeke kurt derbar "rexneya camr" pşkş bike yan j "daxe meydan".
Min rexneya xwe derbar berhemn Cegerxwn nivsiye. Eger mamoste xwendibe ew dikare nerna xwe ji min re bibje. Ew rexne camr b ya na ez nizanim. L ew nerna min e. car ez "spasiya" her kes bi taybet ya mamoste bikim eger ew "di sala Cegerxwn" de nernn xwe derbar Cegerxwn pşkş bikin. Ez pir kfxweş bim eger ew wan tiştn textn dubare nekin: Cegerxwn li Hesar hatiye dunyay, nav w Şxms e, ew kur filan kes e, ewqas dwann w hene.... hwd.

Mamoste dibje:
Gelo ima Nzar Agr (rexnevan bi sr tiving) ps di rojnameyn ereb de rexneya avtina gaza bi jehr, bi dest Seddam Husn fasst zebaniyn w li ser bajar Helebe nake??? ima ey Nzar Agr ima?? bi sedan bi hezaran tewanbariyn wisa, ku li gel me hatine kirin. ima Nzar Agr di rojnamyn ereb de van tistan nanivsne?? ima?

Bi rast j. Gelo ima? Ez sedem ji mamost xwe re bibjim: Ji ber ku te tiştek min nexwindiye. Te tenha ql qal ji dev hin kesan bihstine. Na mamoste!! Min nivsiye. Min pir j nivsiye. ez her dinvsim ez her binvsim (eger Xwed em sax hiştin, em giş) Ger tu bixwaz nas bik min derbar wan tiştn tu behs dik nivsiye yan na, hinek xwe biwestne guh nede peyvn ser tenran, tu y rastiy nas bik.

Mamoste dibje:
Nizar Agr ...... bi ereb di rojnameyn ereb de bi nav rexney dev avte hin semboln neteweyeke bindest.
Kes ku were bi nav rexney nebas xirbiy bike, yan j tinaziyan bi nirxn me yn netewey bike, ew ne rexnevan e. Ev dibe wek mesela, ku li cih av kil bide, radibe av kor dike. Rexne tistek e, ris tistek din e. Ev herdu du tistn ji hev cida ne.


Mamoste ji i aciz dibe? Ku ez bi ereb dinvsim? Ku ez di rojnameyn ereb de dinvsim? Ku ez "dev davjim semboln" netewa kurd? Ku ez tinaziyan bi nirxn Kurdan dikim? (mamoste dibje nirxn "me", yan min ji derve dihle. DSA SPAS MAMOSTE!!).
Gelo eger min bi ingilz yan turk yan tayland binvisanda, d rewş cawaz ba? Yan j eger min di rojnameyn ran yan turk (wek Hurriyet, Milliyet, Cumhuriyet an j Ozgur Politika) de binvisanda, d mamoste aciz bba yan na? Ez nizanim. Gelek ji Kurdan bi ereb di rojnameyn ereb de dinvisnin. Gelek ji wan bi turk di rojnameyn turk de j dinvisnin. Herweha gelek rojnameyn Kurdan bi ziman ereb turk faris dertn. Partiyn Kurdan di wan rojnameyan de bi wan zimanan şer hev dikin. Tiştek namne di heq hevdu de nabjin. Di Ozgur Politika (wek nimne) de bi ziman turk xeber sixf dijnn her giran derbar part kesayetiyn kurd n ku dij xza PKK ne, tn dan.
Mamoste min tawanbar dike ku min "bi nav rexney nebaş xirab kiriye". L ew nabje ka ew nebaş xirab yn ku min kirine i ne? Xuya ye kesn ku raport radest w kirine, ji br kirine ku j re dosya xirabiyn min pşkş bikin. Ji lewre ez mecbr im ku ez bixwe ji mamost xwe re behsa nebaş xirabiyn xwe bikim:

  • Min bi tund rexne li şer navbera herdu hzn sereke yn Kurdistana Başr kir. Dema herdu hzan dest p kirin zdey 5000 kes ji hev kuştin (yan bi qas kuştiyn Helepey) mal warn xelk wran talan kirin. Min di riya gotaran de qehr xemgniya xwe eşkere kirin.
  • Min rexne li wan kesan kirin n ku ta doh xeber sixf ji Mustefa Barzan re didan ew wek noker imperyalzm nşan dikirin. ro, pişt pereyn gumreka Ibrahm Elxell derket hol, rabne li dahol zurney didin şabaştiya her erzan dikin i kes ku dr mala Barzan be wek xayin bi nav dikin.
  • Min rexne li helwesta Abdullah Ocalan kir ku pişt hate destgr kirin xwe ji Turkan re tewand dawa lbrn ji wan kir got ku şer Kurdan ta nuha şaşit b sixf ji şoreşa Şx Seid re dan ew weke tevgereke kevneperest dest nşan kir.
  • Min xwest ( ez her dixwazim) durt, derew, keysbaz, xweperest, ptperest ibadeta kesan, tunebna azadiyan, pelixandina maf kesan di bin nav welat welatperweriy de eşkere bikim.
  • Min got ku Ehmed Xan mirovek dndar e kar barn xwe bi armanca ol, btir ku bi armanca netew wek t gotin, anne zimn.
  • Min got ku not neh ji sed ji helbestn Cegerxwn beyannameyn siyas slogann reqreq ne.
  • Min got ku elfabeya latn ya ku Celadet pşniyar Kurdn kurmanc kir ne di demeke durust de b qelşa di nav Kurdan de firehtir kir.
Hinek ji tawanbariyn min ev in. Ez li bende hukm mamoste Mustefa Reşd im.
Dibe rexneyn min ne baş bin. Dibe ziman wan ne xweş be. Dibe dibe dibe. L ew nernn min n şexs ne. Motva min ne devavtina sembolan e ne j tinaz bi nirxn netew kirin e. L ez tnagihm ima mamoste li himber wan kesn ku bi rast rexneyn hişk li semboln kurd dikin qerfn xwe bi nirxn netew dikin nasekine. Mamoste!! Abdullah Ocalan wek sembol netewa kurd dide nşan kirin. Ocalan tinaz xwe bi şoreşn kurd yn ber tevgera PKK dike. Ocalan tevgera Mustefa Barzan wek penceşr (cancer) di laş civta kurd de bi nav dike. Ocalan hukmeta ku Kurdan li Kurdistana Iraq saz kiriye wek "xencera di newqa Tirkiy welatn ereb de" bi nav dike. Gelo mamoste derbar van "rexneyan" i got i dibje? Ma bi rast şoreşa Şx Sed ps xerab b? Dibe rexneyn Ocalna ji celeb "avakar aferner" bin l yn min na. K dizane?

Mamoste weha dibje:
Nzar Agr gelek rexneyn ziman li Mehmed Uzun dike. Dibe ku ew di hin rexneyn xwe de mafdar be j. L ka em bipirsin: Gelo di nav nivskarn Kurd de, y ku ziman xwe her berbat jihevket Memed Uzun?! Nexr. awa be, hem mirov ji berhemn w fhm dike hem j di war wjey de gelek nirxn giranbiha di nivs romann w de hene.

Ziman kurd, y kurmanc, di qonaxa damezirandin de ye. Ew hewl dide ku xwe ji mirin rizgar bike. Tikes ji nivskarn kurd, ji Celadet Bedirxan bigire ta Mustefa Reşd, nikare idiya bike ku wan ziman xwe durust pak temz kiriye. L kesn wek Celadet Bedirxan Mustefa Reşd, ku xema ziman kurd dixwin dixwazin ev ziman rabe ser piyan, ta ji wan t ziman xwe saxlem dikin. Ew xwe diwestnin da ku zimn ji qels şaşit ewtiyan xelas bikin. Ew kesn ku gotaran an beyannameyan an babetn siyas, civak, zanist.... hwd dinvsin, dikarin tkevin şaşitiyan de ji ber ku armanca wan a sereke ne ziman e. Armanca wan naveroka hundir zimn e. L ji bo kesn ku wje ji xwe re kirine kar xebat ziman tişt her pş ye ku div li ser biponijin t de tekoşn berxwedan bikin. Lewre b ziman wje nabe. Ziman can wjey ye ne laş w ye. M. Uzun ne tenha idiya dike ku ew xwe bi wjeya kurd ve mijl dike l ji her kes re eşkere dike ku W zimanek n ji romana kurd re afirandiye. Dibe ewtiyn hin helbestvan romannivsn din n kurd wek n Uzun bin an j ji yn w kambaxtir bin (ez bixwe v tişt bawer nakim ez dikarim li ber dest mamoste bi beşdarbna komteyeke serbixwe v tişt isbat bikim), l ti kes ji wan nabje min zimanek kurd y n afirandiye. Mamoste dikare pirtka bi nav: "Bir dil yaratmak" ku M. Uzun li Istanbul bi ziman turk ap kiriye, bixwne idiyayn w bibne. Mamoste pesn berhemn Uzun dide ji ber ku mirov ji wan "fm dike". Herweha mamoste wan berheman xwediy "gelek nirxn giranbiha" bi nav dike. Xwez sed car xwez mamoste ji me xwendevanan re ew nirxn giranbiha şirove kiribana. Uzun ne tenha zimanek nivsk y baş neafirandiye w ziman kurd di nav ewt şaşitiyn b hempa de xeniqandiye. Mirov ji ber zimanek weha şerm dike.
Dsa xuya ye mamoste nivsn min derbar berhemn Uzun nexwendine. W tenha guhdar camran kiriye ku j re gotine min rş sembolek ji semboln giranbiha yn wjeya kurd kiriye, ango M. Uzun. eger mamoste bixwaze ez dikarim j re gotarn xwe rkim.

Mamoste ji min re teqez dike dibje:
Her bawer bike, ku piraniya rewşenbrn kurd li dij hem şweyn koletiy ne.

Ez nizanim eger mamoste nneriya rewşenbrn kurd dike yan na, l ya ez nas dikim ew e ku gelek ji "rewşenbrn" kurd koletiya her xirab a serokn rxistin partiyan dikin ji wan re wek bilr zrezr in.

Mamoste dibje:
Bi gelemper, heke kesek - k dibe bila bibe - bi rabn rnistina xwe, bi dan standina xwe, bi cil bergn xwe, bi axaftina xwe, mna mafiyozan were xuyakirin, bila mat nemne, gava xelk guman bike ku ew ji mafiya ye.

Eşkere ye ku qesda mamoste ji v kes han ku wek "mafiyozan" xuya dike, ez im. Eger nirxandina mamoste ji kesek ku ew bi avan nedtiye qet p re neaxifiye h diyalogek di navbera wan de li dar nekitiye ev be, em i ji xelkn din omd bikin? Min qet mamostey xwe y ezz nedtiye. W j ez nedtime. Vca awa hukum li rabn rniştina min, dan standina min, cil bergn min, axaftina min, dike? Ez nizanim. Dibe ev j pereyek ji "rexneya avakar aferner" be. Her tişt di v dem de dibe.

Pişt mamoste min davje nav refn mafya ew weha hukum xwe y teqez di dadgeh de dide:
Ev swey ku Nzar Agr li ser die, dikeve sopeke wisa ku ser neteweya kurd bi gist t kirin.
Tenha maye ku mamoste fetwayek ji cem xwe yan j ji cem meleyek welatparz (ji Yektiya Dndarn Kurdistan, wek nimne?) bne xwna min hedir bike.

Mamoste weha berdewam dike:
Gava rewşenbrn kurd j bersiva w bi tund didin, radibe kil gazinan dike dibje: ima hn deriy rexney y proz li min digirin; gil gazinan dike, ku rewsenbrn kurd "ew li ber baran histine".

Na mamoste na. Min gil ji "rewşenbrn" te yn netew nekirine. Min gil gazin ji hal rewşenbriya kurd kiriye.
Eger rewşenbriya kurd ev be, gereke mirov ne tenha gil gazinan bike, gereke mirov hsiran bibarne. Ew rewşenbrn ku tu behs dik, ti rexne, ne tund ne nerm, li min nekirine. Wan gotinn sukakan dijnn swlekn xiyabanan belav kirin ku ez şerm dikim li vir ji te re behs bikim. Mixabin, ey mamoste! ku tu xwe di rza wan "rewşenbran" de dibn. Sed car mixabin.

Mamoste gef li min vedixwe dibje:
Nzar Agr bi v swey xwe li dij lehiya em me y netewey melevaniy dike. Ez bawer nakim j ku kesek li dij lehiya em bikaribe em bibire.

Peyvn mamoste xitabn xwngerm n partiyn kurd tne bra mirovan, ne xasim xitabn PKK. Wan herkes ditirsandin ku div li pşiya lehiya şoreş melevaniy nekin. Dawiya daw lehiya şoreş ket brka Bulent Ecevd.
Na mamostey delal. Ez dij lehiya em te y netew melevaniy nakim. Ne j ji min re giring e em te di kuder re die di kuder re t.

Mamoste weha ji min re dibje:
Te xwe bi xwe xistiye quncik bi ten. Ji lew re j, tu xwe bi ten dibn. Ev niha problema Te ye. Divt tu ji w quncik derkev. Te bi dest xwe, xwe xiste w qunc.

Ez t nagihm mamoste behsa i quncik dike ku xwedgirav min xwe xistiy. L wek ku ji pvajoya gotara mamoste t xuya kirin, min bheqiyeke mezin li Kurd Kurdistan kiriye unku min rexne li kesn (bi nav deng) n Kurdan kiriye. Ji lewre her kes dij min derketiye ji min dr ketiye ez di quncik xwe de mame.

Li cihek din ew şret li min dike weha dibje:
Fermo bibe rewşenbrek şoreşger.
R hergav vekir ye. Mirov rewşenbr divt r bibne.
Fermo em v rewş biguhrin.


Ez spasiya mamoste dikim ku şretan li min dike. L ez lborn j dixwazim: ez qet naxwazim bibim rewşenbrek şoreşger. Herweha ez qet idiya nakim ku ez rewş mewşan biguhernim. Ez xwe rber pşeng ti kes ti milet nabnim. Şoreşger di ser taqeta min re ye.

Mamoste ji hal min ne raz ye lewre ew weha şretan li min dike:
L gelo ev i rews e, ku tu tde y? Gelo tu ji v rewsa xwe raz y? Heke tu raz y, hng di w quncik xwe de bimne ew cih war li Te proz be. L heke tu ne raz y, hng divt tu ji w quncik xwe derkev wer nav lek refn xwe.

Er mamoste, ez pir ji rewşa xwe raz me. Ez nizanim ew ref tu behs dik, i ye. L ez qet hez ji refan nakim. Xuya ye tu hez ji ref keriyan dik. Li te hezar car proz be.
Quncik min tra min dike.

---------------------------------------------------
* Rojnamevan û nivîskarek ji Başûrê-Rojavayî Kurdistanê


Vegere rûpela destpêkê
                                                         evarbash@amude.com

                                                  ÊVAR BAŞ, ji projeyên malpera Amûdê.
                                                    amude.com | info@amude.com