www.amude.com
   www.amude.com - rojnamevaniya bi kurdî   Deutsch


navête@amude.com

nav  
şifre  
» fermo emailekê çêke

Malpera Amûdê

» bike rûpela destpêkê
» bixîne favorîtên xwe

lêgerîn


kulîlka hefteyê


 
30.06.2009 - 20:41 [ 2105 caran hatiye xwendin ] [ çap bike ]
----------------------------------------------------------------------------------

Beşdarbna Kurdan di pnc syemn pşangeha Biennale li Vncyay de: Siyaset huner dipelixne

Srwan H. Berko - Vnciya

Hunrmend kurator swd Daniel Birnbaum dirşma "Fare Mondi kirina Chanan" ji bo Biennale ya sal hilbijart. Hunermendn ji 77 neteweyan li ser grava Vncyay li bakur talyay komek chan kirine wan şeş mehan di mezintirn pşangeha huner di chan de nşan didin. Di droka btir ji sed sal ya pşangeha navnetewey ya Biennale de sal cara pş ye ku neteweya kurd j beşdar bye. "Planet K" (K ji bo Kurdistan): ev e chana ku szdeh hunermendn ji herar beşn Kurdistan li Biennale kiriye.


Hunermendn beşdar: Fehm Balay, Azad Nanakel, Rbwar Sed, Baldn Ehmed, Weld St (Kurdistana Iraq), Bahar Monra Malek (Kurdistana ran), Malva, Norm Hemd, Mr Hkan (Kurdistana Suriy), Hisn Işik, lter Rzan Malmm (Kurdistana Tirkiy ).

Pwst nake ku mirov zde bimeşe ta ku mirov bigih salona San Leonardo: Ev avahiya mezin a drok, ku berhemn hunermendn kurd hembz dike, dora penc deqeyn li ser lingan dr rawestgeha trn ya Vncyay ye. Ji xwe ji bil ling kelekan mirov nikare ji bo gera di v bajar di nav deryay de ti alaveke din bi kar bne. Dibe ku Vncya di chan de tek bajar be ku tu tirimblek j t de nabn. Xaniyn v bajar di nav v de avjeniy dikin hejmareke bsnor ji pirran wan bi hev ve girdidin. Ji ber v yek ne ecb e ku ji bo n hatin li v ciy pwstiya mirov bi kelek gemiyan heye.

endn beşdarbna Kurdan di Biennale de ne ferm ye, l btir diyariyeke dilovane ye ji şaredar Vncyay Massimo Caiari ye, l Planet K di nzktirn yek ji baştirtirn dever de hatiye avakirin. Rojane bi deh hezaran mirov di ber "chana" Kurdan re derbas dibin. Ku mirov weke mnak li devern ku hunermendn ji Sur ran ji xwe dewleta Iraq qet beşdar nebye hunera we pşkş dikin, bibne, dil mirov bi wan dişewite, imk ew gelek ep dr tevgera turst xelkn bajr in.

Li pşiya salona San Leonardo tpn mezin ji text bi reng zer n peyva "Planet K" hatine bickirin. Ev tp wek kurs tn bikarann mirov dikare li wir end deqeyan bhna xwe derxne ber ku gera xwe li v ciy proz bidomne. Dema mirov derbas salon dibe, mirov rast tevliheviyeke mezin t: Mna ku kesine dr huner derbas salon bbin şop li pişt xwe hiştibin. Li hin deveran ngarn şwekar hatine daliqandin, li deverek din ciln jinan karn destan, li ciyek din end şaşeyn televizyon kompteran, li qorziyek li ser dwar jiyana gerlayn PKK t nşandan, li ser zemn hin sicade u nexşn ku mirov wan di dersn huner de di dibistanan seretay de dibne. Xeteke huner ya zelal diyar nabe. Tiştn ciwan ne ciwan ketine nav hev.


Malva dikene, l di hundir xwe de ji hrsbn diqre.

Dema mirov kataloga "Planet K" vedike, mirov nav hunermend navdar Umer Hemd (Malva) wek berpirsyar huner dibne. Malva, ku bi tabloyeke mezin yeke bik beşdar v alakiy bye, beşdar ahenga vekirina "Planet K" nebye li derve qehwey vedixwe. Hrsbn di ry w de eşkere ye. Ew dibje: "Ez di jiyana xwe de tucar wek niha nehatime xapandin bikarann." Malava ji şwey beşdarbna Kurdan ne raz ye. Ew diyar dike ku w tiştek din dian ber avn xwe, l w li vir tiştek din dt. Ji ber ku komteya amadekar sozn xwe ji bo w bi c neanbn li şna hunermendn ku w pşniyar kiribn, hin hunermendin din anbn, ku li gor Malva "tiştek ji huner fm nakin", w ber vekirina Biennale di nameyek de istqala xwe dab.

Malva bi hrs dev xwe dibe tne, mna ku dixwaze tiştek bje, l dsa gotinn xwe bi paş ve dikişne ber ku ji devn w derkevin. Pişt end saniyan ji bdengiy, ew nema dikare bi xwe eşkere vekir dibje: "Bi rast ev mezbele ye şuxl zarokan e." L tabloyn w di v "mezbel" de daliqand ne d ta daw j daliqnd bimnin!


Leyla Zana Emne Ayna "planet K" vekir.

Ji amadebna siyasetvann kurd di vekiriana "Planet K" de z mesele eşkere dibe b k li d Planet K ne. Leyla Zana, hevseroka DTP Emne Ayna, serokn PJAK, PYD Kongireya Netewey ya Kurdistan, ku tevde j siyasetvan rxistinn nzk PKK ne, hatine Vncyay beşdar vekirina Planet K dibin. Li pşiya salona San Leonardo hejmareke mezin ji Kurdan gihane hev end cran axavtina bi ziman tirk ya Emne Ayna bi dirşmn Bij serok Apo dibirin. Ji aliyek ve dengek bilind derdikeve dibje: "Bi kurd, bi kurd!" Emne Ayna bi dengek nizim fedyok bersiv dide "bi kurd nizanim" axavtina xwe bi tirk didomne.


Cemal Ebdo ("Mr Hkan") bi tabloyan beşdar "Planet K" bye.

Amadekarn "Planet K" diyar kir ku wan dixwest ku hikmeta herma Kurdistan j beşdar v alakiya drok bba. Ew ta deqeya daw j li hviya nnerek hikumet bn, l tikes nehat. Hunermend Cemal Ebdo, ku bi nav xwe y huner "Mr Hkan" t naskirin, v yek mixabin dibne: "Bi rast w gelek xweş bya ku hikumeta Kurdistan j li vir amade baya. W qenc baya ku ew bihata ser v dika navnetewey, da ku piştgir nnertiya me kiriba." endn nner hikumeta Kurdistan li Brksel Burhan Caf di bi kman civneke apemeniy de ber vekirina Biennale de ligel kesine din ji komteya amadekar amade b, l ew j beşdar ahenga vekirin neb.

Mirov di avn hunermendn beşdar de dibne b iqas ew roj serbilind in ku ew li vir in. endn hilbijartina wan ne li gor pvann bal hatibe kirin j, l ew li Vncyay nnertiya reng hunera kurd dikin. Ew nnertiya Kurdistan dikin. Li vir hestn netewey zora yn huner dixnin huner dr dikeve, tev ku ew sedema van hestan e. Hunermend lter Rzan yek ji van hunermendan e. Ew bi esl xwe ji Kurdistana Tirkiy ye, l bi salan e ku li Elmanyay dij. Ew kfxweşiya xwe tne zimn diyar dike ku ji bo w her btir giring e ku ew ligel hevkarn xwe nnertiya welat xwe Kurdistan dike: "L wek hunermend j beşdarbna min li Biennale de xwed wateyeke pir mezin e."


Designera kurd Monra Malek ji Tehran komek ji ciln xwe anne Vncyay.

Bindestiya Kurdan welat wan Kurdistan di hunra kurd de j diyar dibe. Berevaj hunermendn ji neteweyn din, ku mijarn hunera wan btir civak ne, piraniya berhemn kurd di pşangeha Biennale de xwed peyamine siyas ne.

Mna pir caran, v car j siyaset huner dipelixne w ji xwe re bi kar tne.

E-Mail: sirwan@amude.com

-----------
Ev nivs di rojnameya heftey ya kurd "Rdaw" de hatiye weşandin.
 
www.amude.com -  © 2000-2004 amude.com [ info@amude.com ]
destpêk | start: 26.09.2000