www.amude.com
   www.amude.com - rojnamevaniya bi kurdî   Deutsch


navête@amude.com

nav  
şifre  
» fermo emailekê çêke

Malpera Amûdê

» bike rûpela destpêkê
» bixîne favorîtên xwe

lêgerîn


kulîlka hefteyê


 
07.11.2004 - 01:31 [ 2399 caran hatiye xwendin ] [ çap bike ]
----------------------------------------------------------------------------------

Gelo Esed dikare tkna dplomas rawestne?

Stanley Reed - London


Beşar el-Esed
Serok Suriy y ciwan Beşar el-Esed by ku hay w j hebe, gemiya w ew ber bi talkeyan ve dibir, n ku hikumeta w berhev kiribn. Niha ew z hişiyar dibe. Di meha lon de, Encumena Ewlekariy ya Neteweyn Yekby (UN) resolusyoneke pk an, ku ji Suriy doza kişandina 20 hezar leşkern w ji Libnan dike, ku w ew ji dema şer navxwey di saln 1970 de dagir kiriye. Ev tevger ji bo Suriy suprzek b. Bi taybet rola Fransay, ku li Rojavay hevkara Suriy ya sereke ye, l bi Emerkiyan re piştgiriya v resolusyon kir, ew şaş kir tirsand. Rm Elaf, pisporeke sur di Chatham House li London de, dibje ku Sur tam şaş man ji v helwesta Fransiyan.

Esed peyam wergirt: Possyona Suriy daket radeyeke nizim a xeter.
Ta bi hebna Suriy li Libnan, ku civata navnetewey ew demek dirj tehmul dikir, niha ji bo danstandin vekir ye. Bi xra zrekbna plann bav Beşar Hafiz, ku di 2000 de mir, Suriy kar xwe demeke dirj bi kiras dirj di herm de paan bike, l dibe ku ev bandor di bin kur w y 39-sal de zha bibe. Pirs ew e, b Esed d i bike ji v rewş. Ew dikare di danstandinn aşitiy de li gel Isral an j di hevkariya li gel hikumeta Iraq de, ku ji aliy Emerkiyan ve hatiye dann, nermtir bibe. L ew herweha dikare ji bo livandinn bilez mna bilindkirina teweturatn li herm bte germkirin.

Ji bo niha, bi paş ve vegerandina Suriy ji aliy UN ve hişt ku Esed ba ji siyaseta derve derxne. W 3000 leşker ji Libnan derxsitin nnern rxistinn filestn yn mltant qani kirin, ku xwe bidin al. Leşkeriya sur show dike dibje ku ew snoran ji tevgera legal li ser snorn Iaq re datne herweha r li ber rşkern ku Emerkiyan aciz dikin re, digire. Herweha Esed nşan dide, ku ew xwedgirav dixwaze guftgoyn aşitiy li gel Isral re berdewam bike.

Pijşk avan ku li Brtanyay xwendiye, herweha hin gavin pik davje, ku aboriy pş bixne. W destur da end bankn libnan ereb, ku li Suriy bixebitin, ku bi xwe ti sstemeke bank ya rast t de peyda nabe. w hişt ku compter brkfon belv bibin. Abor bixrhatina guhertinan dike, l pwst bi btir heye. Standarda jiyan ber bi tkn ve die aboriya ku ji aliy hikumet ve t kontrolkirin, nikare xwe bigihne radeya zdebna gel.

Esed hv dike, ku şwerdar siyaseta bav xwe biguherne. L dibe ku ew nikaribe ewqas gem bi dest xne, ku bikaribe siyaseta Ereban a neteweperest biguherne, strukturn hz dikarin salan bixwazin da ku ak bibin. Profesor zanyarn siyas li Zanngeha Washington Murhaf Jouejati dibje: Ew ne wek Hafiz e, ku bikaribe bibe zaogna welat.

Esed hinek ji bay siyaseta bav xwe pşkş kir. Weke mnak, pişt ketina Sedam di 2003 de, hewildann Suriyn yn nvdil ku snorn xwe yn bi Iraq re bigire, hiştin ku welat vekir be ji bo tijebna ku piştgiriya rşkern li dij Emerkiyan dikir. Kontrasta biryara Esed mezin, ku beşdar koalsyona ku di 1991 de zora Sadam xist, bibe, nikarb xurtir bibe. Esed pik herweha bi ser neket, ku z nas bike ku hembzkirina grpn filestn yn miltant nema tiştek zrek b. Israliyan ber demek Filestniyek miltant li am kuşt.

Dibe ku van şikestinan derseke baş dabin Esed. Ew niha btir bi berpirsyariy ve t girdan, ku li ser w yek raweste ku Suriy biryarn zrek bistne, Theodore H. Kattouf, balyoz emerk li Suriy di saln 2001-03 de, dibje. L ger Beşar leystika xwe berbiav bi pş ve nexe, welat ku fr bye ku giranbna w zdey taqeta w ye, dikare bte margnalzekirin.


Ji ingilz: Srwan Hec Berko

----------------------------------------
Ev nivsar di kovara emerk "Businnes Week" (01.11.2004) de hatiye weşandin. www.businessweek.com
 
www.amude.com -  © 2000-2004 amude.com [ info@amude.com ]
destpêk | start: 26.09.2000