www.amude.com
   www.amude.com - rojnamevaniya bi kurdî   Deutsch


navête@amude.com

nav  
şifre  
» fermo emailekê çêke

Malpera Amûdê

» bike rûpela destpêkê
» bixîne favorîtên xwe

lêgerîn


kulîlka hefteyê


 
14.12.2005 - 21:04 [ 1907 caran hatiye xwendin ] [ çap bike ]
----------------------------------------------------------------------------------

Heval tn rexnekirin dijmin tn protesto- şermizarkirin

Suleiman Sulvan


Suleiman Sulvan
"Km kes dikarin nernn ku ji pşbiryarn derdor cuda ne, btirs derbirnin; piraniya kesan ji xwe nikarin bigihn nernn wilo." Albert Einstein (1879-1955)

Drok nşa me dide ku em ti tiştek ji drok fr nabin. Friedrich Hegel (1770-1831)

Ew hez azadiy dike, hez mirovn din j dike; ew hez desthilat dike, ten hez xwe dike. (Peyva kesek nenas)


I. Wek pşek

Dema mirov behsa rexne gotubjan dike, pnc peyvn nzk hev tn hizra mirov, ew j debat, dskusyon, komunkasyon, dialog monolog in. Mirov dikare van peyvn han bi devk nivsk bike.

Debat sstemeke formalzekir, pvankir, kontrolkir goncay ye bo argumentasyoneke lojk (mentiq) di navbera du yan pitir aliyan de. Li vir her aliyek hewil dide grpeke ji guhdaran an xwendevanan qanii bike di pirsek yan xaleke taybet de. Peyva debat ji latn (de battere) t, ku bi wateya şikandin, periqandin vala derxistina argumentn hember e.

Dskusyon gotubj e, danstendin e, debat e. Peyva dskusyon ji ziman grek, ji peyva (dissekra) t, anku ji nv jkirin, birn qetandina argumentn hember e.

Peyva kommunkasyon ji ziman latn (communis) e, anku hevpişk (muşterek). ger mirov v peyv bike lker (verb), w gav mirov dikare ser tiştn hevpişk hevpar biaxive.

Dialog ji ziman grek t bi wateya (bi gotbj). Dialog gotbjek di navbera du yan pitir kesan de ye ew dibe bi devk nivsk be. Ew ji gotin ant gotin, axivtin ant axivtin, replk ant replk dibe. Dialog ne wek monolog e.

Di monolog de mirov digel xwe diaxive an j bo hine kesan diaxive by ku danstendin be, by ku dskusyon be. Anku axivtin, gotin qesekirin yekal ye. Li vir qeseker bi ten heye ewn hember ten guhdar in.1 Berzbna sweya dialog dimne ser kultura mirovn ku wan dialogan dikin. Bi gotineke din, mirov kulturbilind dialogeke hja jhat dike mirov km kultur an j kulturnizim dialogeke nizim bkr dike. Her wisa jimara beşdaran j hkariyek ser ast sweya dialog dike.

Ji van her pnc peyvn internasyonal Kurd peyva monolog a her zde bi kar tnin, i bi zann i bzann. Piraniya xelkn me y poltkvan intelektuel bo xwe diaxive, xwestek merama xwe pşkş dike by ku guh bide gotinn hember danstendinan bike. Xwez me pitir ew her ar peyvn pş (debat, dskusyon, komunkasyon dialog) bi kar anbana. Di wan gotinan de cewhera pşketin veşart ye.

II. Netkurd bbext

Ber her tişt, ez dixwazim bjim ku mebesta min bi weşandina wan her ar diyalogan ne ji kn kerba ye, ne tolehildan ne j zikreş hember h kesek/ ye. Nivskarek hja ser wan dialogan bo min dinivse: Dil xwe nehle ji ber ku wan (Netkurd, SS) direw nekiriye, ew rastiya xwe didin xuyakirin... Gerek e mirov li ser w rastiy bisekine analz bike.

Ez dixwazim v xal zelal bikim, ji ber ku li vir ez bawer im netgihiştinek heye. Hvdar im weşandina wan dialogan şaş ney famkirin. Her end di wan dialogan de neheq heye, bbext heye, dtinn ji hev cuda hene, buxtan heye, dialogeke şikest kultureke xirab j heye, l dsa j ez v dialog ji kn kerban nakim.

Ez bi pwst dibnim em vekir aşkere gotbjan bikin. Ji bo civateke vekir, bikr fde ye her dialogek her gotbjek ji kujiyn cuda-cuda b nirxandin kmasiyn w bne rexnekirin bi gengaz pşniyar b kirin bo serrast- başkirina w.

Ji ber ku bbextiyeke giran bbingeh hatiye kirin ji ber ku di w dialog de hem pirsn min b bersiv mane, ez careke din wan pirsan li jr rz bikim hvdar im v car redaksiyona Netkurd bersiveke zelal konkret bide. Ew pirs ne ten giring in ku ji aliy moral ve bne bersivdan, belku giring e bo hunera dialog, xwendevan audtoriya kurd. Ji ber ku ew name nivsnn min bi mebest vaj hatine tgihiştin pirsn me di bin guhan re hatine avin di ser re buxtan bbext j hatiye kirin. Ev ne kulturek e ku ji aliy kesn xwedan wijdan pşket b pejirandin.

Gerek e Kurd bikaribin rexn li hev bikin, şaşitiyn hev bi zimanek svl şaristane diyar bikin, li hev derbas bibin civata xwe bi pş ve bibin. Ez pir ser wan nameyan ranewestim. Bersivnedana van pirsn li jr ji aliy redaksiyona Netkurd ve d bi xwe dikare dibe bersiv. Ez careke din ser v mijar nenivsim insyatva w nekim.

Li v der, xwendevan dikare pirsn min n ji bo redaksiyona Netkurd bixwnin: DIALOG 3

Lkdana van bon dtinan, rast nerastiyan, argument ant argumentan xwendina wan bi avek netewey, berhevkirina wan, xistina wan jr pisyar, lkoln bi encamek j derketin b ka rast li k ye, w kultura dialog bi pş ve bibe toleransa me bo dtinn cuda pitir bike. Ji ber ku ten bi rastiyan dtinn cih em bi pş dikevin.

III. ntelektuel, rexne bdeng

Gelek caran mirov dibihse yan dixwne ku nuha ne dema rexneyan e. weke argument bo rastiya gotinn xwe rewşa nazik li başr dikin hincet. Ez wisa nabnim, belku bervaj v hizir dikim, her ji ber w rewşa nazik gerek e rexne hebin. Rexneya indivd grpn cuda ji civat wek ntelektuel, nivskar dezgehn curecur ne ewqas zehmet e. L dema dor t ser desthilat, partiyn politk sstema rvebiriy, a li vir dibe guneh, biv STOP. Mirov dibe dijmin. Berdevkn desthilat, kesn berjewend delve perest nizanin ku mirov rexneyan li dijminan nake, belku wan şermizar protesto dike. Mnak dagrkern Kurdistan. Mirov rexneyan, gazin giliyn xwe ji Turk, Ereb Farisan nake, ji ber ku dizane ku ew dagrker dijmin in. L mirov rexne gazinan li endamn mala xwe dike, li mirovn xwe dike, li civat neteweya xwe dike, ji ber ku ew hevpar in di xweş nexweşiyan de. gerek e ew bi serkeftinn hev dilşa bin bi şikestinn hev xemgn narehet bibin.

Kesn ku dikarin hkariyek li rdanan bikin poltkaya kurd biguherin, hene. L ew grpa ku dikare van karan bike, bi rola xwe ranabe wek pwst. Ma gelo pwst e ntelektuel, nivskar, zana, pispor xwendevann kurd xwe bdeng bikin, xwe pasv bikin xwe nzk mijareke wilo tabu biv nekin, wek nirxandin rexnekirina desthilatdarn Kurdistan? Ma gelo pwst e ew berjewendiyn xwe yn kesan biparzin pş yn netewey?

Bi dtina min, hewceya me bi nivsnn rexnegir heye, nivsnn huşyarkirin, nivsnn ku kulan derman dikin, nivsnn ku ewtiyn civata me destnşan dikin li ryn areseriy digerin.

Mixabin diyarde fenomenn xirab di nav me Kurdan de pir in ya hşte mixabintir ew e ku ntelektuel nivskarn me xebat bo kmkirin ji hol rakirina wan nakin, belku dijbera w dikin; ew xwe dikin zing benzn bo belavbn geşkirina agir w kultura xirab seqet. Ew kultur j pesindana b sinor b bingeh e, bdengbn pasvbn e. Dialog cih xwe nabne ger b kirin j, yan sist yan şaş ewt t kirin.

Nivskarn kurd kultureke xirab diafirnin, kultureke ku me paşve dibe gavn aza biwr, best girdide. Dialog danstendin bi ziman sv hirmiyan nabe, bi ziman ker lalan nabe, digel rz hurmeta min bo kesn ker lal. Ev diardeya han bi gişt di nav masmedya kurd de heye bi taybet di nav masmedya kurmanc de. Nivsn agahiyn ku mirov dixwne, hema bje giş yeklane ne, ne neutral in, monoton in bi gişt ne di berjewendiya netewey de ne, belku di berjewendiya kes, grp rxistinn cuda cuda de ne.

Erkek giran dikeve ser mil Kurdn serbixwe welatparz, xemxwarn Kurd Kurdistan, ku v tendsyon msyona ne proz bişiknin, r li ber bigirin w berev berjewendiyn gel ve bibin. L end mixabin kesn serbixwe, mirovn xwedan pns brn azad bgav dimnin an xwe bdeng dikin yan j xwe nzik grpek, rxistinek partiyek dikin km zde xwe dr rastiy dikin, durtiy dikin.

Mirov bawer nedikir ku Kurdn me yn ku serkşiya masmedyaya kurmanc dikin bi alfebeya latn dinivsin, w ewqas pasv bin di berjewendiyn netewey de ewqas lawaz sist bin. Beşek mezin ji wan pnsa xwe bo hrşkirina ser dtinn cuda tj dikin, dtinn bi rexne; beşek j ji wan kesn pns şikest xwe kirine berbirsyar şev roj j bo hine partiyan li dahol zirney didin.

Mirovn serbixwe di xeta netewey de piştgir in, gerek e ne algir ne dij tu partiyn kurd bin. L digel her tiştek rast bin ku di berjewendiyn Kurdan de bi daw be dij her karek bin ku ne di w berjewendiy de be. Hem nivskarn kurd dibjin: Ez berjewendiyn netewey diparzim. L di praktk de, ew w nakin. Helbet li vir tişt nisb ne dibe tgihiştin dtinn pir dr ji hev ser byerek hebin, l hema bje rast cem kesn xwedan lojk, kesn hiş vekir rasyonalst, ron aşkere ye; kesn ku amade ne dialog bikin tehemula rexneyn hember bikin, ew ziq bel wan rastiyan dibnin.

IV. Dialog end rexne

Dialoga me Kurdan bi hev re awa ye? ima em nikarin bi hev re dialogeke svl şaristan bikin? Gelo dibe kultura me wek ndvd kolektv ewqas ji hev dr cuda be? Gelo ev tnegihiştina bi mebest di berjewendiya k de ye? ima gerek e ziman desthilat zal bihz be? Gelo ima piraniya ntelektueln me lawaz, bhz bdeng in? Gelo ima Kurdn me yn dervey welat bi du pvanan dipvin? Gelo ma kultura axa xulaman maye? gelek pirsn din.

Kesn ku ew her ar dialog xwendine, ew baş bibnin ku di wan dialogan de tiştek km e, tiştek ne li cih xwe ye, tiştek seqet heye. Di wan dialogan de dibe hine pirs bersivn jorn j hebin. Di w dialog de ne li hev tgihiştineke bi mebest heye. Min hewil daye zimanek nerm dplomas bi kar bnim, bi lojk bim, bersiv bidim, rast bim digel xwe wan. di hember w de redaksiyona Netkurd zimanek bi buxtan, bbext, ant lojk gotinn bbingeh bi kar ann. Mirov li wan nameyan mze bike, dibne ku ne baweriyek heye di naveroka wan de, ne istiqrariyek heye her end ew bi nav redaksiyon hatiye nivsn j, l ez bi guman im ku tevaya redaksiyon li pişt wan nameyan be. Ne dr e ku hinek ji endamn redaksiyon her hay wan ji wan nameyan nebe.

Her awa redaksiyona Nekurd ya rziman rastnivsn navek giran hja heye, l ten nav heye di praktk de bkar e. Pişt 9 nivsnan (!), hat bra camran ku lawaz di ziman nivsnn min de heye. Gelo kar w redaksiyon i b/ye? ima wan ber mirov agahdar nedikir?

Di wan nameyan de revnek heye, xwe dr xistinek ji rastiy heye. Mirov gava ithamek dike yan j dtinek pşkş hember dike, gerek e her nebe ji aliy moral ve, mirov li gotinn xwe berpirsyar be, l xwed derkeve bersiva pisyaran bide.

Ev dialoga han digel malpereke kurd ya hevdem, taze modern ku ji aliy teknk ve pir baş bedew e, di jimara nivsaran, xwendevanan rengerega berheman nkirin de dibe ji malpern kurd yn her baş be. L ji aliy berjewendiyn netewey ve, ez ne bawer im. Diyar e kek Mehd ilgin karek pir baş dike roleke pozetv di pşvena malper de dilze. Hebna nivskarn kurd n ku xwedan nav berhem in wek kolumnst di malper de mizdaqiyet krdblt dide malper. L bi texmna min hin kesn pişt Netkurd nav wan rzdaran bo propaganda berjewendiyn xwe yn kesan partiyet bi kar tne.

Nivsna birz Firat Cewer ya daw ku bi nav Navbir nivsb xatir ji xwendevan xwestib, ku ew navbirek bide bo demek ew nikaribe bo Netkurd binivse, wek nivsneke taze di ser malper de nehat weşandin wek nivsneke kevin hat belavkirin. Min ew nivs pişt end rojan bi tesaduf dt. Ew nivs heya rakirina w nav Firat Cewer wek kolumnst, weke nivsneke kevin her di cih xwe y kevin de ma. Diyar e redaksiyon ji bo nivsnn ku ne bi dil wan bin an naxwazin xwendevan wan bixwnin, li paş dihlin da bala kes nekşe. Ev yeka han digel nivsna min a daw Na! Bo Lozana 2005 j wisa b. Her end min bo wan nivs ew agahdar kirin j, l mixabin bfde; ew her li cih kevin ma heya rakirina w. Bikaranna metodn wilo dr moral in, dr prinspn rojnamevaniy ne ne layiq malpereke hja weke Netkurd ye.

Mirov nuha w keskesor nabne, w pirrengiy w dialog nabne, di navbera nivskar xwendevanan de rexneyan nabne. Er hine gil gazinn bik li vir li wir hene, l rexneya part hzn desthilat nayn kirin, her end millet kurd di demeke pir dijwar hesas de derbas dibe. Ew di ferhenga hinekan de biv ye, heram e, desthilat proz e. Cih hz pere l hebin, tirs xulamt heye. Ne guneh e mirov bitirse ne guneh e mirov li berjewendiyn xwe bigere, l her tişt bi wijdan. Bi rast gel kurd guneh e. Ew di sedsala 21 de xwe bi dest xwe bixapne, bi dest nivskar ntelektueln xwe. Piraniya wan nivskaran pişta xwe dane millet ber xwe dane desthilat.

Li vir gerek e kevanek, parantsek vekim bjim ku gelek ntelektuel hene ku pisindana şirove kirin berevaniy dikin ji hestek netewey, by ku br li berjewendiyn xwe yn kesan bikin. Ew br baweriyn xwe tnin ziman ew cih rz ne. Ne ten ew, belku heya ew kesn ku mirov ry rexneyn xwe li wan dike j, gerek e cih rz ne. Rexne qet nay mana brz bhurmet kirin. Nabe rexne wilo şaş b tgihiştin.

Hine nivskar ntelektueln dewrpişta hin malpern kurd, bi taybet Kurdn Bakur, xwe kiriye xwedan, gardiyan, berevan, parzvan, advokat berdevkn desthilata Başr. Helbet ti şerm qebhet t de nne ku mirov xwed li partiyn Başr derkeve, l gerek e ser maf be, ser berjewendiyn netewey be. Wan nivskaran bi pesindann xwe, şiroveyn xwe nivsnn xwe yn yekla, monoton heya hine caran vala b mana, ne ten hviya kurd li Başr dikujin, belku ew marş strgeşiya doza kurd li pereyn din j dikujin. Ev kultura desnformasyon wan malperan j dikuje. Millet kurd d ne wisa sade nezan e. Gel dibne, dixwne, neyan lkdide, br dike dizane, ew ber li masmedyaya alternatv dike. Bila kes xwe nexapne.

Li şna ku malpern kurd bi berpirsiyariya xwe rabin, demokrat bin millet kurd fr dialog bikin, fr danstendin bikin rpeln xwe bo rexneyn her Kurdek/ vekin xwe bikin meydan bo br dtinn cuda, dengn azad bixin pş, cerg bidin dengn aza, xwed li millet derkevin, xwed li hejarn kurd derkevin, xwed li statya kurd derkevin w ber bi serxwebn ve bibin, ji ber ku Kurdistan bi dewleta kurd ya serbixwe avis e; ew di şna van hemyan de ryeke din heldibijrin, rya xwed derketina li desthilat digirin, an j ya rastir, xwed derketina li berjewendiyn xwe yn kesan. Medyaya kurd ya Kurdan nne, belku medyaya partiyet rxistin heye. Er, hine hewil hene bo medyayeke serbixwe, l ew pir km snordar in.

V. Rewşa Başr ntelektueln me

Di dam dezgehn desthilat de, pere heye, nan heye, kurs heye, desthilat heye, n hatina belaş heye, sponsor heye hwd. loma j ew dikare ntelektuelan ber bi xwe ve bikişne. Kurd di derfetek pir nazik dijwar de dij. Ji raperna 1991 heya zivistana 2005 ewtiyn mezin hatine kirin. Hinek ji wan ewqas mezin in ku gelek Kurd nav xiyanet ldikin. Gelek delvn zrn hatine kuştin. L dsa j digel wan ewtiyan hşte hv heye. Ya rast Kurd ji sala 1991 heya nuha di drokeke zrn de dij delvn zrn hatin n, by ku serokatiya Kurdan bikare qezencek j bo serxwebn avakirina dewleta kurd wergire. Mixabin piraniya poltkvan ntelektueln kurd xebateke ji dil bo v armanca proz nekiriye.

Ji roja hatina DYA bo Iraq ketina rjma Saddam a gor bi gor, desthilata kurd li Başr hind die, bhz lawaz dibe. L digel v bhzbna siyas bihzbneke abor heye. Hine kes bne milyonr milyardr, l li gelek deveran elektrk nne, av nne gelek xizmetn din nnin. Desthilata hikumeta navend li Bexday j hind die, bihz li Iraq xwedan otorte dibe gavan davje ber bi Kurdistan ve. Li tu deman ewqas Ereb li Kurdistan nebne. Nuha li hem bajarn Kurdistan Ereb zde mişt dibin ne dr e pişt end saln din problma Kerkuk li Silmaniy Hewlr hebe. Ereb li van bajaran gelek bajar bajarokn din niştecih dibin sube w hezar problm pirsgirkn Kurdan peyda bikin. Di dema xwe de, Saddam bi dar zor demografiya Kurdistan diguhur: W Ereb dişandin ser axa Kurdan Kurd ji wir radikirin, ew dişandin Erebistan, dikuştin tarumar dikirin. L roj serokatiya kurd bi dest xwe r dide Ereban, wan tne Kurdistan mal kar j dide wan. Ez v ne ji nijadperestiy dibjim, bila şaş ney tgihiştin, l hatina Ereban bo Kurdistan bi v away li dij berjewendiyn netewey ye.

Dr. Burhan Yassn dibje, ku pişt hatina DYA di 09.04.2003 de rizgarkirina Iraq, Kurdan Kurdistan bir Bexda pişt helbijartinn 15.12.2005, Bexda t Kurdistan2. Rast e Kurdan wek ekterek sereke bi hem hza xwe dewleta Iraq ava kir, wan bi aktv dewleteke tky bi nav Iraq rizgar kir, wan Kurdistan bir Bexda roj Bexda t Kurdistan. Er, roj Iraq, Bexda Ereb bi dam dezgehn xwe bere bere tn Kurdistan desthilat hevalbendn xwe li wir bi cih dikin, xwe bihz dikin.

Ev 14 sal in ku başr Kurdistan de fakto dewlet e, l mixabin pir tişt nehatiye kirin, heya di war ziman de j ewqas tişt nehatiye kirin. Bo ziman kurd gavn berbiav nehatine avtin, weke mnak standardbna ziman kurd alfabeya kurd. Di 1993 de hikumeta herma Kurdistan biryar da bo vekirina dibistann Turkimanan bi alfabeya turk ya latn.3 L nedihat bra wan birzan ku ew tiştek wilo bo ziman kurd bi alfabeya latn bikin. Gelo Kurd ima w maf didin Turkimanan w nadin xwe? Bikaranna alfabeya latn li Başr w ne ten xizmeta ziman kurd bike Kurdan nzk hev bike, l ew guhernn mezin di sstema poltk tgihiştina netewey de j ke.

L masmedya kurd naxwaze behsa wan kmasiyan bike, naxwaze bibne y/a ku behs j bike, w /bi dijmin li pns didin, sansor dikin deng w/w qut dikin. Malpern kurd tiştn bi dil desthilat diweşnin, xelk manpule wan deznforme dikin.

Bo mnak, gotinn birz Mesud Barzan derbarey serxwebn pişt derketina w bo Emrka Ewropay. Malpern kurd bi gişt nivsand: Birz Barzan dibje, em Kurdistan bikin serbixwe. L ew tevaya rastiy nabjin. Birz M. Barzan dibje, ku ger Erebn sun yn ş şer hev bikin, w gav em bgav dimnin doza serbixwebn bikin xwe cuda bikin. L kes ji wan ntelektul nivskaran nay nabje: Serok hja, malava, gelo ima Ereb w we bgav bikin, da hn daxwaza serxwebn bikin? Gelo serokatiya Başr ima nuha daxwaza serxwebn nake? Problemn Ereban bila bo Ereban bin, werin hn millet xwe serfiraz bikin. Ev dema han bo serxwebna Kurdistan ya her baş guncay ye. Ne kar Kurdan e ku biin navbijiy nav Erebn ş sunn bikin wan li hev bnin. Wek ku partiyn Başr PDK PUK hewl dane ku Ereban li hev bnin, wan ewqas hewl nedaye ku xwe li hev bnin, mala kurd rk bikin herdu hikumetn xwe bikin yek. Li ti dewletek, li ti hermek du hikumet nnin, du serokwezr nnin. Ev 14 sal in ku PDK PUK nikarin xwe di berjewendiyn netew de bikin yek. Gelo mirov rexneyek wilo li serokatiya Başr bike, i xirab t de heye? i dijminat di van gotinan de heye? Gelo ima mirov di malpern kurd de rast rexneyn cidd nabe? Gelo ima nivskar ntelektueln kurd dialogeke vekir nakin?

Her ber end rojan passeporta iraq derket yek peyva kurd t de neb, her end di destr de hatiye nivsn ku li Iraq zimann ereb kurd du zimann ferm ne gerek b passeport bi du zimanan hatibana nivsn, pere bi du zimanan, destr bi du zimanan hwd. L heya nuha her tişt bi ereb b. Nuha pişt van helbijartinn 15 meh de, Ereb dikarin di parlamenta taze de her tişt duf dil xwe biguhernin, heya bi destur j. Ji xwe ew destur qet ne di xizmeta gel kurd de b, her end ntelektueln me pesin w da ew şaş bi xelk da nasn.

Di 26.10.2005 de Dr. Kemal Sed Qadir li başr Kurdistan, li Hewlra paytext, hat revandin bser şn kirin. Masmedya kurd, bi taybet ya internt, behsa v mesel kir. Gotar, name faks hatin şandin bo rxistinn navnetewey, bo birzan Celal Taleban, Mesud Barzan, George Bush, Tony Blair, Goran Persson hwd, l masmedya kurmanc naxwaze van tiştan bibne naxwaze belav bike. Bo rastiy ew ne di malpera amude.com4 de hat belavkirin, l min ew ne di malpereke din de nedt. Nivskar Sebr Silvan j di rojava.net de5 nivsnek li ser belav kir.

Dr. Kemal rexne li desthilata Başr kir bi taybet li PDK binemala Barzan. Helbet weşandina neya girtina Dr. Kemal nay w watey ku mirov piştgiriya nivsn dtinn w dike. L nabe mirovek di hermek de b revandin, ku dixwaze bibe modl bo demokratiy. Mafn Dr. Kemal wek take kes hatine pşlkirin 11-12 rojan kesek nizanb ew li k der ye, sax e yan mir ye, k ew revandiye, ima, bo i ima bi v away?

Di dawiy de, pişt ku zexta derve ya masmedya kurd belavbna neyan li her derek, nner hikumeta Kurdistan li Skandnaviay, birz Taha Berwar, piştrast kir ku Dr. Kemal di nav destn PDK de ye ew b mehkemekirin. Gelo ew ima hat revandin? ima 11-12 rojan bdeng man? Gelo maf Kurd nne van pirsan bike? Gelo ev pirsn han dijminatiya serokat desthilata kurd e?

VI. Netkurd pluralsim

Masmedya kurmanc, bi taybet ya ku bi awayek drkt an indrkt hikumeta herm li pişt e p ve girday ye, agahiyn rast nade audtoriya kurd. Ew xelk kurd xwendevann kurd bi zanist desnforme dikin, vca ji tirsa be, ji şerma be yan j her sedemeke din be. Nivsnn ku dibin dareke eqil di rya w desnformekirin de, ji aliy redaksiyona wan malperan ve tn sansorkirin ew deng ku ne bi tofana deznformekirin re be, qut dikin.

Her di nivsna xwe ya pş bo Netkurd Fenomeneke xirab kultureke nizm de, stl naveroka nivsnn min diyar bn, ewn ku pişt w hatin belavkirin, ji w ne cudatir in. L bo xapandina xwendevanan nşandana xwe weke malpereke azad demokrat,wan r da hine nivsnn rexnegir. Mirov v yek baş dibne roj duf roj nivsnn rexnegir km dibin di şna wan de nivsnn pesindan zde dibin.

Birz Hesen Kaya di nivsneke xwe de bi van gotinan behsa pirrengiy di Netkurd de dike: L bi qas ku t guh min, malpera me di nav wan de sereke ye. Malpereke azad, demokratk pirreng e. Li gor pvann apemeniya modern a gerdn dimeşe. Ev yek cih şanaziy ye.6 Ez j ji aliy xwe ve w azadiy, demokrasiy pirrengiy di malpern kurd de bi diyardeke pir baş saxlem dibnim, ger hebe bguman. L gotinn pir wate, ciwan teyisok ger nekevin praktk bi rast neyn bikarann, ew peyv vala, bcan mir dimnin ti mana wan namne. Bila kek Hesen li min bibre, l ez malpera Netkurd bi v away ne azad, ne demokratk ne pirreng dibnim. Bguman li vir mebesta min ten mijara rexneyan e; ne nivsnn ku desthilat dinerxnin ewtiyan txe jr pirsyaran. Nexwe nivsnn pir hja hene neyn pir baş hene. Mijarn ser ziman, wje, drok, zanist hwd hene ew xizmeteke pir baş hja dikin. Di v war de gotinn hja Hesen Kaya li cih in.

Li şna dialog sansor t pş. Ji ber ku kultura me tehemula rexneyan nake rexneyan dikin snonm digel dijminatiy, civata me bi pş nakeve; em her li paş dimnin. Derfet duf derfet, delve duf delv şans duf şans ji dest me Kurdan die di dawiy de Kurd ji her delvek destvala derdikevin. Nebna kesn rexnegir, kesn ku rdan byeran bi avek din dixwnin, kesn ku rdanan lkdidin, analz dikin bi pirsyar pşniyaran tn pş; nebna van kesan dibe eger rxweşker bo şikestinn bhejmar. Nebna rexnegiran fenomenn xirab peyda dikin, kesn kultur nizim tnin pş, dktatoran diafrnin civat dipelixne, diperiqne tkdide. Merc şert nne ku rexnegir herdem rast be. Her kesek dtinn xwe, tegihiştinn xwe bi awayek dibne dixwne di gengeşiya dialog danstendin de dtina rast durust bi bawer xwe dide pş, diyar dibe.

Nuha fenomeneke xirab cem nivskar ntelektueln kurd peyda bye, ew j pesindana hevdu ye, av niqandina ji kmas şaşiyn hevdu ye. Hinek j rexneyn xwe ji avnebar, hesud dijminat dikin. Diyardeya pesindan, pasvbn avniqandin bi gişt mirov nik masmedya kurmanc bi alfabeya latn dibne. Helbet di van herdu grp koman de (pesindan hrşkirin) mirov rast nivsn kesn awarte j t, ku ji saloxdana jor derdikevin.

Hebna van diardeyan hunera dialog bi pş ve nabe, belku dengn aza azad qut dikin, bizir winda dikin. Dengn aza azad, dengn biwr dilr, dengn bilind zana dikarin hunera dialog bi pş ve bibin kultura danstendin berz bilind bikin. Rexne bi diz, veşart lerze lerzok nabe, her wisa bi bhurmet, gotinn kirt hetikkirin j nabe.

VII. Peyvn daw

Mirov dikare bon dtinn cuda di v nivsn de rexne bike, ji ber ku ez qet da rastiya wan nakim. Ji xwe ew end rast an şaş in, ne giring e. Giring ew e ku mirov bikare dialogeke vekir bike, bikare behsa şaşiyn xwe yn kesn din bike; ji şaşiyan netirse, bikare behsa desthilat şaşiyn w bike; bikare behsa sexwebn bike w daxwaz ji serokatiya kurd bike; bi kurt: bikare dtinn xwe b tirs şerm bne ziman.

Bi hviya Kurdistaneke azad serbixwe, mala we ava!


--------------
1) http://sv.wikipedia.org/wiki/Debatt digel end ferhengan.
2) Dr. Burhan Yasin di siminarek de ser helbijartinn Iraq 15 desember 2005 di Kurdistand United de. 9/12/2005
3) Hevpeyvna Fehm Kakay digel Esed Erbl derbar xwendina turkman li herma Kurdistan http://wse69445.ta24.talkactive.net/Meqalat-December/Fehm-kakey-12-10.asp
4) 03.11.2005 Tevgera Referendum: PDK hiquqzan Dr. Kemal Qadir zindan kiriye http://www.amude.net/Nuce_Kurdi_deep.php?newsLanguage=Kurdi&newsId=3923
5) 20.11.2005 Reş Sip. Derbarey pirsa Dr. Kemal Seyd Qadir http://www.rojava.net/20.11.2005sebrisilevani.htm
6) 24.08.2005 REXNEGIR RMETA MIROV http://www.netkurd.com/nivisar.asp?id=352&yazid=35


-------
suleimansulevani@yahoo.se
 
www.amude.com -  © 2000-2004 amude.com [ info@amude.com ]
destpêk | start: 26.09.2000