www.amude.com
   www.amude.com - rojnamevaniya bi kurdî   Deutsch


navête@amude.com

nav  
şifre  
» fermo emailekê çêke

Malpera Amûdê

» bike rûpela destpêkê
» bixîne favorîtên xwe

lêgerîn


kulîlka hefteyê


 
09.08.2005 - 11:23 [ 2223 caran hatiye xwendin ] [ çap bike ]
----------------------------------------------------------------------------------

Hejmara partiyn rojavay Kurdistan ta k?

Ezz Dwan


Ezz Dwan
Di pnc tebaxa sala 1957an de, grpek ji şoreşger welatperwern Kurdan wek Osman Sebri (Apo), Reşd Hemo, Hemd Hac Derwş, Hemze Niwran, El Xoce, Şewket Hennan hinn din Partiya Demoqrat a Kurdistan li Suriy (Part) damazirand.

Hin ji armancn w partiy ev bn:

Serxwebn azadiya Kurdistana yekby herweha daxwaza mafn and pşkeftina abor di herma kurd de daxwaza demokratiy di jiyana poltk ya li Suriy de.
Komara Suriy (ta w dem nav Suriy nebb Komara Erab Suriy) li dij wan daxwazan b, ji ber v j Part bi diz kar xwe dikir.

Sala 1960 beşek ji serokatiya partiy hatin girtin bi tawanbarbna perekirina Suriy di zindann Suriy de hatin işkencekirin hin ji wan ji welat hatin bidrxistin. Di w sal de j 250 xwendevann kurd li bajar Amd di snem de hatin şewitandin.

Di sala 1965 de, Part Demokrat Kurdistan a Suriy ji ber cidabna ramyar ya netewey ya kurdistan b du pere.
Beş pereby b Partiya Demokrat a Pşver ya Kurd li Suriy bi serokitiya Hemd Hac Derwş Hemze Niwran. Armanca v partiy kar xebat bo bidestxistina maf kultur yn Kurdn Suriy b, ji ber ku w Kurd wek kmnetew didtin. L v partiy di saln daw de nerna xwe guhert got ku Kurd di Suriy de neteweyek in, ne penaber in.

Di saln 1969-1970 de, di kongir Nawberdan (ciyek li başr Kurdistan ye) de, di bin siya Mele Mistefa Barazan de, herdu bşn Partiy bn yek serokatiya dem ji bo şeş heyvan hate hilbijartin, da ku herdu part di bin serokatiya Deham Mro de bibin yek. Di v konferans de, serok Barazan hin ji endamn poltbroya ber li Kurdistana başr hiştin (H. Derwş) hin j ber bi Ewropay ve rkirin.

Rber birvebiriya dem, Deham Mro, yn bi w re nikarbn di şeş heyvan de partiy bikin yek.
Pişt şeş heyvan, ji ber pir sedeman hin ji endamn ber yn ku li Kurdistana başr mabn, bi diz vegeriyan rojavay Kurdistan ji n ve kar ji perey xwe re kirin.

Li gor nerna Partiya Pşver (H. Derws), sedema v yek nezanbna serokatiya dem b, ji ber ku hin ji wan nexwende bn. Ji ber van sedeman, di 1973 de Partiya ep a Demokrat a Kurd li Suriy Markszim Lnnizim pejirirandin xwe wek partiyeke ep a kurd da nşandan. Hjay gotin ye ku ew daxawz di sala 1965 de hatib bangkirin by ku were esipandin.

Serxwebn azadiya Kurdistana yekby di nav hem partiyn kurd li Suriy de bi tevay ji hol rab. Osman Sebr (Apo), damezirner Partiya Demokrat a Kurdistan li Suriye, ev xwestek xistib programa partiy. Ji ber v j ew li mala xwe rnist, pişt ku18 caran hate girtin işkence- koberkirin.

Di kongirey syemn Partiya ep de, gelek nakok li ser prenspa girdana xebata netewey bi xebata sosyalst ve ketin navbera birvebirn partiy (Ismet Seyda, Selah Bedridn, M. Neyo).

Di 1974 de di kongireya ar ya Partiya ep a Demoqra a Kurd de, part b du pere.
Wek din j ji serokatiya dem hin partiyn din cbn, wek Partiya Demokrat a Kurd li Suriy (el-Part) bi rveberiya Kemal Ehmed, ku wek beşek ji Partiya Demokrat a Kurdistan li başr Kurdstan dihate naskirin.

Pişt 1980, partiyek din ji Partiya Demokrat (el-Part) cida b, nav Partiya Kar a Kurd li xwe kir sekreter w Şx Al b.

Di 1980 de, kongirey pnc y Partiya ep a Demoqrat a Kurd li Suriy li dar ket. Di v kongirey de, nav partiy hate guhertin b Partiya Hevgirtina Gel Kurd li Suriy (PHGKS). Herweha ev dirşmn n hatin bilindkirin:

1. Pkanna egern maf arens ji bo milet kurd li Suriy.
2. Rakirina sitema ereb ya ku li gel kurd li Suriy t kirin, xurtkirina benda birayetiy di navbera Kurd Ereban de.
3. Serbestberdana hem girtiyn siyas ji zindann Suriye.
4. Pkanna maf siyas, demoqrat, kultur ji milet kurd re.

Pişt w kongirey ji despka 1980 ta 1986, guftgo bi partiyn sur re hatin kirin, wek Partiya Komunst, Partiya Kar a Komunst partiyn din n di Eniya Netewey ya Sur de.

Rjma sur dest bi bi girtina hevaln PHGKS kir bi taybet j pişt xwepşandana Newroza sale 1985 1986.

Di xwepşandana Newroza 1986 de, li bajar Şam paytexta Suriye Kurdek bi nav Silman Emn Ad şehd ket 3 jin hatin birndarkirin.

Bi dehan endamn partiyn kurd li seranser Kurdistana Suriy li Suriy hatin girtin işkencekirin.

Ji sala 1957 ta bi roja ro ev in hejmara partiyn rojavay Kurdistan:

1. Partiya Yekt ya Kurd li Suriy
2. Partiya Yekt ya Demokrat a Kurd li Suriy
3. Partiya Demokrata a Pşver ya Kurd li Suriy, Ezz Dawid
4. Partiya Demokrata a Pşver ya Kurd li Suriy, Hemd Hac Derwş
5. Partiya Demokrat a Kurd li Suriy (el-Part), Nezr Mistefa
6. Partiya Demokrat a Kurd li Suriy, Nesridn Ibrahm
7. Rkeftina Demoqrat a Kurd li Suriy, 2oo4, Kemal Şahn
8. Şepla Pşeroja Kurd, 2005, Mişel Temo
9. Partiya ep a Kurd li Suriy, Mihemd Mus
10. Partiya Welatparz a Demoqrat a Kurd li Suriy, Tahir Sifuk
11. Partiya Demokrat a Kurd ya Sur, Cemal Şx Baq.
12. Partiya Yektiya Demokrat li Suriy, endama PKK/Kongra-Gel
13. Partiya Azad ya Kurd li Suriy

Gelek ji van partiyan roj di van grpan de bi hev re dixebitin:

- Hevbendiya Demoqrat a Kurd li Suriy
- Eniya Demoqrat a Kurd
- Azad Yekt
- PKK/Kongra-Gel

Bi gelemper mirov kane bje ku kar bar Tevgera Kurd li Suriy ne li ser hev e. Di demek de, ku pwstiya gel kurd li Suriy bi hebna yektiya kar van partiyan heye, mixabin eztiya partiyane berjewendiyn siyas dibin kelem li pş v yek.

Hv ew e ku ev tevger qonaxa ku gel kurd t re derbas dibe, ber avn xwe re bibe li gor berjewendiyen gel xwe kar xebata xwe bi rk pk bike.
 
www.amude.com -  © 2000-2004 amude.com [ info@amude.com ]
destpêk | start: 26.09.2000