www.amude.com
   www.amude.com - rojnamevaniya bi kurdî   Deutsch


navête@amude.com

nav  
şifre  
» fermo emailekê çêke

Malpera Amûdê

» bike rûpela destpêkê
» bixîne favorîtên xwe

lêgerîn


kulîlka hefteyê


 
03.08.2005 - 23:10 [ 1969 caran hatiye xwendin ] [ çap bike ]
----------------------------------------------------------------------------------

Nasname serkeftin an xwez ez tirk bma

Rojda elker - Swd

I ka olelo no ka ola, i ka olelo ke make
Di ziman de jyan heye, di ziman de mirin heye
Gotina ewil a Hawayan

Pirsek ji te re, dest xwe deyne ser wijdan xwe bersv bide: Eger tirkya te ji kurdya te tir be eger tu di nivs, xwendin axaftin de tirk hsantir bikarib bi kar bn; du nivis werin ber te, yek bi tirk ya d bi kurd, tuy kjan bixwn? Her wisa, eger hewce bike ku tu tiştek binivsn, tuy bi kjan ziman binivsn?

Eger tu yek ji wan b ku ziman wek pergalek danstendin dibnin, tuy bi tirkya xwe ya xweş pak jyana xwe berdewam bik. L eger tu hişyar b bi rast p bawer b ku ziman te hebna te ye rmetek serbixwe bid ziman, tuy qedera xwe tk dest xwe, zor bid xwe hewl bid ku kurdya xwe pşvetir bib. Tuy tercha xwe li gel ziman, nasname hebna xwe bik. Pirsgirk ev e: em li hember şert mercan ser bitewnin an em van şert mercan biirnin daxwaza dil xwe bi ch binn?

Min nsyatfa xwe ya şexs bi kar an dest bi kampeynek[1] kir. Min bang dezgehn kurdan kir ew wek teref dan ber xwe. Min got ku ew erkn xwe naynin c, xwed li ziman kurd dernakevin, xwe dane ber bayn şert mercan ne ten bdeng in li hember kirinn dijmin, l wek ku prosesa kampeyn j eşkere kir, hin j bi argmann bbingeh dixwazin helwestn xwe bi heq derxnin berdewam bikin. Li gor br bawerya ku syaseta b nasname nikare bi ser bikeve ziman faktorek esasn a nasnameyek ye, min got bes e, ez te boykot dikim. Wek ferd, ku nikare bi dar zor bi van dezgehan tiştan bike kirin, min got ez mehek (1 trmeh ta 31 trmeh):

Tu rojname kovarek kurd ku ziman tirk bi kar tne, nestnim, nexwnim;
Tu malperek kurd ku ziman tirk bi kar tne, zyaret nekim;
Tu belavokek tirk ji dest partyek kurd negirim;
Beşdar tu civnek bi ziman tirk nebim;
Tu sloganek bi ziman tirk navjim.

Nz 60 kurd (yn ku bi awayek ferm nav wan ap bn an nebn) piştgirya v bang kir tevl boykotkirina kurdn ku ziman tirk di nav me de belav dikin, bn.

L gelek deng j bilind bn ji gelek alyn cda helwesta xwe li hember v kampeyn eşkere kirin. Wisa hat gotin: Ma ez kurd nizanim, tuy ziman min bibir? Em nikarin kurdn ku kurd nizanin, ji xwe dr bixin! Nrnn min n syas hene, div ez wan bnim ziman. Rxistinn kurd ku doza azadya kurdan didin, div xwe bi awayek bigihnin gel eger gel kurd nizanibe, ew mecbr in bi tirk xwe bigihnin wan. Yilmaz amlibel waha dipirse: Em bjin li cyek 2 belavok tn belevkirin. Ya ziman tirk da, qala yekbn, azad serxwebna Kurd Kurdistan bike, ji bo Kurdistana Başr alkar dixwaze. Ya bi ziman kurd j dij van dtinan derdikeve, serokn Kurdn Başr ra heqeret dike. Pek hn kjan belavok biecibnin?[2].

Dema mirov giringya ziman nasname (hem ji bo serkeftina syaseta azady hem j ji bo xweşahya jyan bi gişt) fehm nekiribe, ziman ten wek pergalek danstendin bivne (wisa be xebata Celadet Bedirxan ji bo i b? Va dezgeha ziman a tirk Turk Dil Kurumu- zimanek afirandye, em j w bi kar bnin bidin bistnin!), jyana xwe ya rojane bidomne pşeroj nebne, mirov dikare wek jor j bifikire. L kurdek ku xwe ji qedera v gel berpirsyar bivne, ew ziman xwe fr bibe, da ku xwe ji deolojyn binşir ku bi ziman tirk re t, xelas bike da ku ew bi xwe nebe sebeb ku zarokn w yan kurdek din bi ziman tirk mezin bibe jyana xwe li ser w ziman ava bike. Xeyn w, ez bi xwe bme şahid ku kurdek gotye ez kurd nizanim l pişt sraran, karibye xwe fade bike. Dmek zanibye. Dmek cewhera kurd di dil hem kurdan de heye li benda şertn musat e. ima kurdek ku kurdyek saf nizane, kurdek ku gotinn tirk dike nav kurdya xwe, nikare bi rehet bi w kurdya xwe ya qels xeber bide, bi kar bne? Gelo sc kurdn bilind j heye? Bi nrna min heye.

Bi nrna min, qapy amiş bike bi rih xwe kurd ye kurdek div bi rehet bikaribe qapy amş bike. Div em tev di w his de bin ku her gotinek kurd ku t telafzkirin kara me ye. her gotinek tirk zerara me ye; dixwaz bila behsa zanyar rastyn her bilind bike; dixwaz bila gotinn her mezin bike. Bi v away, eger tu bi tirk bj yaşasin Kurdistan j, ne di syaseta reel de, ne j di dema dirj de ew gotin tiştek zde fade nake. L di dema dirj (ne rojane) de, geşbyna ziman me w bi xwe re nasnameyek kurdayet bne ku hewce neke tu bj bij Kurdistan; Kurdistan w bi xwe bij. Dimne ku tu w Kurdistana di dil mjy xwe de tk jyan. L Kurdistanek bi tirk ne Kurdistan e, ne tiştek e j. Tune ye. Nrna ku em bi tirk Kurdistanek ava bikin, xwexapandin e. Yaşasin Kurdistan mirina Kurdistan ye.

Ez ji amlibel pirsek bikim: Kurd bivin cehş qorc baş e, an gund warn xwe terk bikin herin bajarn tirkan? Di dema dirj (ne rojane) de, kjan di berjewendya kurdan de ye?

Ew kurdn ku li dij bangn ji bo ziman derdikevin, div bersva van pirsan bidin: bikaranna ziman tirk, ziman tirk di nav me kurdan de belav dike an na? Her gotinek tirk ku em kar tnin, cy gotinek kurd digire an na? Bi v away, em ziman tirk di nav xwe de btir ch dikin an na? Bi v away, em syaseta asmlasyon (wendakirina taybetyn kurd) berdewam dikin an na? Ev ne xizmeta dijmin e? Ev ne Kemalzim bi xwe ye? Eger ev gotin zora wan here, div kuştina ziman kurd h btir zora wan biya. L nexr!

Bi dtina min, helwesta desthilatdar a di nav kurdn kurdistan ne kurdistan[3] de, ya berdewamya statukoy ye. Xwe guhurandin zehmet e gelek normal e ku yn ku teref v pirsgirk ne, w ji hezar kanyan gotin argmanan bnin, da ku jyana xwe ya kin bi rojek be j dirjtir bikin[4]. Ji ber w, ev dengn ku derketin bi taybet piştgirya v kampeyn bi gişt ya hewildann ji bo ziman kurd dikin, hja ne pşeroja kurdayety temsl dikin.

roj li bakur Kurdistan, wek li seranser Kurdistan, em kurd di rewşek awarte de dijn. Ev rewşa awarte j ev e ku em ne azad in, ne xwed desthilatdar ne şert mercn jyana me ji aly hzn dervay me ve tne taynkirin. Taybetya van hzan ev e ku ew neyar me ne, xra me naxwazin ji dest wan b ew me bi gişt ji ry diny hilnin. Xewn hvya wan ew e ku em tune bin gelek caran wek ku em tune bin, hereket dikin. Gelek caran eger di mjy wan de em tune bin eger em neyn binavkirin, em di raltey de j tune bin. Wek desthilatdarn xwed hz mkan, ev dijminn me kurdan, her gavn xwe li gor hesab tunebn wendakirina me davjin; di nav snorn xwe de sstema xwe ji bo wendakirina me temzn dikin, di projeyn xwe yn syas, abor civak de tunebn wendakirina me wek faktor hedefek dihesibnin, gotar slogann vizyonn xwe li ser esas tunebn wendakirina me dadimezrnin bi gişt hebna xwe li ser tunebna me ava dikin. ca em ro şer hebn didin.

Em kurd zarokn kolonyalzm ne. Welat me dagirkir ye em di bin erxek pskolojk a kolonyalzm de derbas bne me teva para xwe ji vya stendye. Kolonalzm, dagirker, ev tişt bi xwe re tne: dijmin me ji ber nasnameya me rş me dike em van rşan şa ku j digirin, bi nasnameya xwe ve gir didin: Eger ev nasnameya me tune bya, ev rş w nehatina ser me em hewqas ş ezyet nejyana. Ji ber w, di bin şir xwe de me ji nasnameya xwe nefret kir, me ji hebna xwe nefret kir me got xwez em ne kurd bna. Xez em j tirk bna wek wan bna. Kolonyalzim vya bi xwe re tne di bin şir kurd dagirkir de ch dike: Xwez em tirk bna. Ji ber w ye ku li bakur Kurdistan kurdayet qels e. Encamn syaseta kolonyalst a dewleta tirk kurdn wisa ava kirine. PKK encama v proses ye. Kurdn ku di saln 60, 70 80 de raman deolojyn chan wek nasnameya xwe dtin, encama v proses bn. Ev yek mijara lkolnan e. L ro d kurd dixwazin xwe bi nasnameya xwe dagirin bi nasnameya xwe ya mill xwed li deoloj ramann xwe dern[5]. Banga ziman ji ber v yek ye. Bangek e li dij kolonyalzm dibje: Kurdo, tu hja y, bi rmet . Ji xwe hez bike, ji xwe nereve! Xwed li xwe derkeve.

Ez w ferd rxistina kurd şermezar dikim ku dibje kurd bi kurd nizanin bi cewhera dil kurdan ne bawer in. Ez hegemonyaya civak medyatk a kurdn tirk j bidim ber avan boykota xwe berdewam bikim. Eger du nivs werin ber min, yek bi tirk yek bi kurd, ez hinek zor bidim xwe ya kurd bixwnim.

---------------
[1] Kurd gotina kampanya bi kar tnin min bi xwe j bi w peyv dest p kirib. L birz Brsk Beşvan, ku bi xwe j beşdar kampeyn b, bala min kişand ser w peyv pşnyar kir ku bikaranna peyva kampeyn ji ya kampanya w tir be, ku bi ya min j arguman w di c de ye. Birz Beşvan wisa dibje: Em Kurdn Bakur tim peyva -kampanya- bi kar tnin bi dtina min ev peyv gelek ewt e. Heku tu bj ima? Bersva min j ev e: Di ingilz de peyva -campaign- heye ku tirk peyva kampanya ji w dere standine. Lev kirin (telaffuz) a campaign ji "kempeyn" e. Di ingilz de peyvek din heye ku ew j "company" ye maneya şrket dide ku wek "kampiny" t xwendin taybet li Kurdistana Iraq pir t bikarann mna "kempanya" t xwendin. Gava Kurdek Bakur peyva "kampanya" di maneya -campaign- de dixebitne, Kurdn din heyr dimnin ji ber ku ev cure telaffuz kirin tirk ye.

[2] http://www.demanu.com.tr/niv_03_yilmaz_camlibel.htm Min bala xwe day ku di v malpera destnşankir de kleka gelek nivisn amlibel n bi ziman tirk, du nivisn bi kurd hene herdu j bi xra nqaşn ser ziman hatine nivisandin. Ev bi xwe serkeftina hewildann bo ziman kurd ye!

[3] Li gor min peyvn wek kurdayet kurdistanbyn pvann giring in div em kurd naveroka wan dagirin. Div nqaş were girtin, b ka gelo kurdayet i ye? Kurdistanbyn i ye? Ne ten ji ber ku ro Evdila Ocalan (Em şna w bigirin, l nein hawarya w), ku dixwaze radeya kurdan bi xwe re dl bigire tke dest dewleta tirk, kurdayetyek n t pşkş me dike, l her wisa kurdn ku toz li kurdayetya xwe danaynin j, wan gotinan bi gelek hsan bi kar tnin, bi nrna min, by ku fahm kiribin ka ew i dibjin. Di her hal de, div em kurd di gelek awayan de ji sifir dest p bikin. Nqaşa naveroka peyvan gava ewil e.

[4] Min di nivseke xwe de (http://www.navkurd.de/) bal kişand ser nqaşn ser ziman got ku hin deng derketin ku bi ya min bedeb dikin tinazn xwe bi destnşankirina giringya ziman kurd talkeya bikaranna ziman tirk tnin. Li kleka argmana bikaranna ziman tirk xizmeta dijmin e, ev gotinn min bn wesle ku hin kes xwe acis bikin. Min li jor behs kir awa dezgehn kurdan bikarann belavkirina ziman tirk, xizmeta syasetn dijminn kurd dikin. Rast hertim ne şrn e. L li ser mijara bedeby, ji ber formulasyona min a di nivs de, ew dibe baş nehatibe fahmkirin. Min wisa nivsandib: Hin deng derketin ku bi ya min bedeb dikin tinazn xwe bi destnşankirina giringya ziman kurd talkeya bikaranna ziman tirk tnin. Hinekan gotin ku ziman ne her tişt e hineka gotin ku dema em azad bibin bibin dewlet, ew her tişt areser bibe. Divya min d destnşankirina bedeban, bigota hinekn din j gotin.., da ku ferqa bedeban hinekn din tir eşkere bibna. L dsa j, bawer im herkes ji ber ew pirsgirka teknk w ewt fahm nekiribe (eger li menyan nn be). ca k ne ev bedeb? Dema ez dibjim ziman min hebna min e, ez p bawer im wek hebn tunebn l dinrim. Hebn tunebna gel min. Dema mijarek wisa giring li ser masey be hinek rabin bi ziman tirk bjin Nasnamen nin yazarlarından Diclehan LAİN son zamanlarda bazı Krt sitelerinde başlatılan Krteyi teşvik kampanyasına yazısında değinerek bu kampanyanın ardındaki art niyeti ortaya ıkardı. Krte okuma-yazma ve konuşma kampanyasına destek veren yazarımız bakın bu kampanyanın neden amacına ulaşamayacağını... [reşkirin ji min, www.nasname.de/modules.php?name=News&file=article&sid=4324 ], ew hinek zora min die. ji xwe dipirsim: em kurd ji bo i syaset dikin? Kurdayet Kurdstanbyn ye?

Ev nivsa malpera nasname.com ne li ser kampeyna boykotkirin bi xwe hatye nivisandin, l ya giring dsa helwesta w ye. Eger ew nivis bi ziman kurd bna min li cem xwe bigota dsa j mala te ava, l hem bi tirk, hem j bi naveroka xwe ne hjay xwendin şirovey ye. Diclehan Lain wisa dest p dike: Son zamanlarda bir Krte okuma yazma seferberliği başladı. zellikle tiraj sorunu eken bazı Krte internet sitelerinde. Reklam almak iin oluşturdukları ama Krt reklamvereni olmadığı iin Krtlerin Krte konuşup yazmasını ve de okumasını amalayan birbirinden gzel ve ekici dizayn ve efekterle ssledikleri flashları sayfalarında veren bu siteler zaman zaman kampanya dışına ıkarak dil ırkılığı mahiyeti taşıyan sloganlara yer vermektedirler. [reşkirin ji min] Dibe ew j pşketinek be ku medyaya kurdan hatibe merheleya reqabetn traj, l dema kurd xwed li xwe nasnameya xwe dern kesek bje ew njadperest dikin, ew kes kurd be bedeb dike, tirk be neyart dike. Ji xwe ro li Tirkyey j ew dibe: njadperestya kurd tirkan, herd j ewt in.

[5] Kurdn komnst, misilman, lberal Kurdn Kurdstan. Ziman pvanek Kurdstanbyn ye.
 
www.amude.com -  © 2000-2004 amude.com [ info@amude.com ]
destpêk | start: 26.09.2000