www.amude.com
   www.amude.com - rojnamevaniya bi kurdî   Deutsch


navête@amude.com

nav  
şifre  
» fermo emailekê çêke

Malpera Amûdê

» bike rûpela destpêkê
» bixîne favorîtên xwe

lêgerîn


kulîlka hefteyê


 
01.04.2005 - 13:46 [ 1716 caran hatiye xwendin ] [ çap bike ]
----------------------------------------------------------------------------------

PKK/Kongra Gel: Tevliheviyeke siyas dyoloc

Dr. Husn Tahr


Dr. Husn Tahr
Bi pşkşkirina konspta konfederalzim wek arseriyek siyas civak ja Pirsa Kurd li Rojhilata Navn re, serok PKK/Kongra Gel, Ebdela Ocalan, ji zindana xwe ya li Imraliy careke din guftgoyeke siyas ya din vegkir. Ocalan diyar kir:

Konfederalzim hza xwe ji samann and yn dewlemend n Mesopotamyay distne. Ew xwe dispre strukturn civak yn civaka sirşt, ji sstema lan ta konfederayona eşran, ku di droka şaristaniy de nexwestiye bibin beşek ji navendkirina civaka dewlet. [1]

Ramana konfederalzim bi sedn salan li cem serokn eşrn kurd herweha li Ewropaya Rojava peyda dib, eşrn kurd bi rast j konfederalzim pk diann. L dsa j Ocalan xwe wek kes ku konfederalzim afirandiye, dibne. W diyar kir: Ez bawer dikim ku min felsefe sstemek jiyan yn n dan gel xwe. [2] W doza pkanneke lezgn a v raman kir, mna ku konspteke drok ya n be, ku di praktk de bi hesan dikare pk b. Ocalan konfederalzim mna msyoneke lezgn, zor pwst drok, ku nikare bte bipaşxistin [3] bi nav dike. W herweha ji bo konsepteke weha alek bi streke sor di hundir rokek zer de li ser zemnek kesek pşniyaz kir. [4] Yekser pişt ku Ocalan ramana xwe ragihand, algern PKK/Kongra Gel pir bilez ev al amade pşkş kir.

Konspta Ocalan ya konfederalzim ew e, ger li Tirkiy pk were, ku li Kurdistan d s yasa serdest bin: Yasaya Yektiya Ewropay, yasaya dewleta unter (Tirk) yasaya konfederalzima demokratk. W got, ger dewletn unter (Tirk, Sur, Iraq, ran) yasaya konferderal a gel kurd bipejirnin, gel kurd j d yn wan qebul bike. W got ku bi v away lihevhatin d pk were. [5] Dewletn ku fermana ser Kurdistan di destn wan de ye, ne amade bn ku mafn and yan j autonomiy ji bo Kurdan qebul bikin, tew car konfederalzim. Şer ji bo konfederalzim d ewqas enerc goriyan bistne, mna şer ji bo Dewleta Kurdistan ya serbixwe.

Pirsa bingehn ne praktkbn an nepraktkbna ramana konfederalzim ye; pirs ew e, b ev raman d iqas avjeniy bike, ber ku ramanek din ciy w bigire? Serokatiya PKK/Kongra Gel algern xwe gel kurd bi k de dibin?

PKK dora bst salan xwed ramana dewleteke kurd ya marks-lnn b. Pişt girtina serok w, tevaya raman tk. Ji bo serokatiya PKK/Kongra Gel dewleteke kurd b pirseke ne giring ne hezkir. Ta bi ramann autonom federalzim j bn konseptn kevn ne li gor dem. Komara Demokratk Demokrat ji bo Rojhilata Navn ketin şna dewleta kurd ya serbixwe. PKK, ku carek ji ber piştgiriya mezin ji aliy Kurdn li pereyn din n Kurdistan ve mezintirn partiya siyas ya kurd b, pir ji hza xwe winda kir, imk Komara Demokratk, ku serokatiya PKK dixwest, bala wan Kurdan nekişand.

Belavkirina demoqratiy li Tirk, Rojhilata Navn chan ramaneke pir baş e. L pş div ew konspta demoqratiy di nav rxistin civaka xwe de pk bnin, ber ku ew v yek ji bo beşn chan yn din re baş bibnin. Ten bne ber avn xwe b chan d i kiriba, ger George Bush Junior ji Rojhilata Navn re demoqrat xwestiba, Dewletn Yekby ne welatek demoqrat baya.

Niha pirsek di bala gelek Kurdan de ye: Ji Partiya Karkern Kurdistan (PKK) ta Kongireya Azad Demoqratiy (KADEK) ta Kongreya Gel ta dra i? Ji dewleteke kurd ya serbixwe ta neqebulkirina autonom federalzim ta Komara Demoqratk ta Demoqrat li Rojhilata Navn ta Konfederalzim ta dra i?

Ji bo milet rxistinan guhertin pşketin giring in. L prensp nikarin rojnane bne guhertin. Van guhertinan ji PKK rxistinn bi d w de re gelek ziyan ann. Wan hişt ku gelek ji algern w li bakur Kurdistan dev j berdin. Wan perebnek xist nav PKK/Kongra Gel. Wan di nav kadro endamn PKK/Kongra Gel n may de tevliheviyeke siyas dyoloc ya mezin kir.

Serokatiya PKK/Kongra Gel div li possyona xwe binere bifikire b ew ber bi k ve die. Ya rast, konfederalzim ne msyoneke lezgn an zor pwst e, wek ku Ocalan diyar kir; amadekirina aliyek stratj ji rxistin re, ku bikaribe dirj bike, ji bo serokatiya PKK/Kongra Gel msyoneke lezgn zor pwst e, ber ew rast dawiy b.

Tişt ku di v dem de pwstiya PKK/Kongra Gel ji hertişt btir p heye, nermbneke ku bikaribe bi partiyn siyas rxistinn kurd yn din re bikeve tkiliy ligel guftgoyan pk bne, da ku ji bo pşeroja Kurdan stratjiyeke gişt bte peydakirin; stratjiyeke ku d ji aliy hem beşn Kurdistan bte qebulkirin.


Jrenot:
1: Alev Karakartal, Confederation isnt the solution, Bianet.org, 26.03.2005, KurdishMedia.com.
2,3,4 5: Heman avkan


Wergera ji ingilz: Srwan Hec Berko
sirwan@amude.com


--------------------
* Ev nivsar ji kurdishmedia.com hatiye wergirtin. Dr. Husn Tahr ji Urmiy (Kurdistana ran) ye. Ew li Australyay dij w di zanngehn w de xwendiye di beş zanyariyn siyas de dektora bi dest xistiye.
** Ji rojnameya "Peyama Kurd" (hej. 30, 01.04.2005) hatiye wergirtin.
 
www.amude.com -  © 2000-2004 amude.com [ info@amude.com ]
destpêk | start: 26.09.2000