www.amude.com
   www.amude.com - rojnamevaniya bi kurdî   Deutsch


navête@amude.com

nav  
şifre  
» fermo emailekê çêke

Malpera Amûdê

» bike rûpela destpêkê
» bixîne favorîtên xwe

lêgerîn


kulîlka hefteyê


 
24.01.2005 - 02:24 [ 1733 caran hatiye xwendin ] [ çap bike ]
----------------------------------------------------------------------------------

Helbestvan kurd Ezz sko ber dilovaniya Xwed

Pr Dma (Dmtr Prbar)*


Ezz sko
Milet kurd gelek merivn berbiav navdar pşkş chan kirine. Van merivan di droka Rojhilata Navn da roleke mezin lst pareke mezin ji kultura v herm bi destn wan hatiye afirandin. Navn geleka ji wan kifş e, l pir merivn wisa bi nav miletn biyan tn naskirin. Hineka ji wan xizmet ji miletn din ra kirine nav wan miletan bilind kirine.

Kurd xwedan zimanek serbixwe ne, şehd i j zargotin edeba wan e. Helbesta kurd pir zengn dewlemend e, awa ya klask wisa j ya heverx. Ji ber v, ku gel me hatiye perekirin li her dewletan bela bye, xwendevan kurd gelek merivn wisa ku nav Kurdistan bilind kirye, heta nuha j nas nake. Yek ji helbestvann kurd ku dr welat xwe diniya ron dtiye, Ezz sko b.

Ezz sko di 15 meha mijdar sala 1927 li bajar Tbls, paytexta Gurcistana Sovyet, di maleke kurdn zd da ji dayk bye. Bav w skoy Silo bi esl xwe ji eşra Spkan bereka tiya b di destpka sedsala 20 de ji ber zulm xezeba tirkan digel eşra xwe ji Kurdistana bakur (Qers) ko kir hate Rsiya qeyser (Ermenistan), ku ji gund Pampa Kurdan a nehiya Axbaran hwir. Di saln 20 da derbas şeher Tbls bn li wir man. Kurdn zd bi k da j bina, dn, ziman welat xwe tucar br nekirine; diln wan herdem li wan gundn iyay Kurdistan bn ewan hv ber Xwed dikir ku rojek ew vegerin welat xwe.

Di sala 1936 da, Ezz sko pl pola yek kir li dibistana kurd № 105. Bil v dibistan li Tbls dsa s qutabxane hebn ku ders (bil ziman rs gurc) bi ziman kurd j dihatin derbaskirin. L mixabin sala 1937 dibistann kurd hatin dadan, pişt i j Ezz sko derbas dibistana rs b. Pişt xilas kirina dibistan, w ensttta (peymangeh) mamostey ya A. Pşkn xilas kir (lkulca flolojiya rs). Biray w y mezin, helbestvan Baxo sko, alkarke mezin dida Ezz.

Pişt xilas kirina xwandina bilind, ew b rvebir koma frbna ziman folklora kurd di Koka ponran da. Di sala 1974 da, ew b "mamostey emekdar Gurcistan". Xnc v, ew endam Yektya Nivskarn Gurcistan b ber end salan ji aliy serok Gurcistan y w ax dward Şvardnadz ve bi Ordna Şeref hate xelatkirin.
Di saln 1970-1980 da, di Yektiya Nivskarn Gurcistan da ew digel desteka ronakbrn kurd kar edebiyata kurd pş dixist. Koma ronakbran ji van kesan pk dihat: Baxoy sko, Ezz sko, Tihar Biro, Cerdoy Esed, Cell Eco, Morof Memed, Edoy Cango, Letf Hiseyn gelek merivn d.

Bil v, Ezz sko helbestvanek kifş e di nav kurdn Sovyeta ber. H ji bikaniya xwe da ew hez ji helbestan kiriye. Helbesta w cara yekem di sala 1954 de di rojnamey a kurd "Riya Teze" da li Yrvan hate belavkirin. Helbestn w di 17 berevokan da hatine belavkirin, herweha du dwann w j hatibn apkirin. Helbestn w hatine wergerandin bo zimann gurc, rs, ermen, azer oset.

Ezz sko heta v dawiy j mamost zarokan b.

Di 10 meha ile (Kanna duwem) sala 2005 de, li Tbls, paytexta Gurcistan, helbestvan kurd Ezz sko li goristana Masv a syem hate veşartin.

Rehma Xwed ruh li w ciwamr be.


* Serok Yektiya Rewşenbrn Kurd a Gurcistan

--------------------------
DIYA KURD
Ezz sko


Ser Kurdistan şipk dibare,
Mirin qetl l kirye kare,
Teşya xezeb dijmin dirse
ruhd kurdd b sc vdise.

Ji meydana şr iyara tne behs:
Mirina netr kurda bye das,
Ejday zulm rabye ji piya,
Xna ame-tam davje zenguya.

Can didin xort tre, bermiraz,
Reş girdane qz gerdengaz,
Bi qelfd gulya dayking bedhal
Dinxmin sing ewledd ttal ...

Li meydana şr kurdd qereman,
W ungirne bedel sindyan,
Dijmin pire xofa kurd tune,
Hlar xistye ordya dijmine.

Ber koxek v qincilye diya pr,
Derda kutay, della hsr,
Şipka ecb serda hedim,
Miraz cot kura berda qurim.

Bona azay, boy Kurdistan
Heta-hetay hatin razan,
Tek kurek maye, ew j şrdane,
R-siml li w teze xhdane.

Reş-mişot ber kox sekinye diya pr,
avd w rne şev - rojd kire br.
Kurdd qereman şer dikin jr,
Kes tune bne cabeke xr.

Roke din j temir, vsya,
Zeraya tenik şuxul hsya,
Li iyay kurda dihwir eng,
Nişkva li d tesele b deng.

Dilda şuxul pirska guman,
Paş reng avt, şivta kitan,
Ber w sekin kur desthine,
Ser pay, mil pva tune.

Te go birsk diya qertel hingavt,
dil wda alav şewat,
Cda b kevir, sar b, sekin,
Ser lvd ricaf xeber qerim.

Xwest bike gaz, zar l negerya,
Kir law hemzke, taqet l birya,
Her hsird agir, rihet, firqet,
Srt daykinga belengaz dipet.

Ku xişş neke nav dil cahil,
Kifş neke qelsya kulfeta ahil
erd nexe nav deng kurda,
D wir nav xweda kurra xeberda:

- ca bje, lawo, te i cab an,
Te awa heyfa bira hilan,
end mrd dijmin sipartin ax sar,
Boy Kurdistan te kirye i ar?

- i karim bjim, - wa gote diya pr, -
Dijmin ed bye qre-sr,
Ezmane ser me sla agir,
Ro dikin ser me alav zir.

B hed hesabe ordiya neyara,
Kurdek şer dike pşber ara,
Niha gele mal b malx mane,
Gele egita ruh xwe dane.

Wir dilek xem diya pr hwir,
Reng l xeyr, xweda fikir:
Ne kur cahile, dibe tirsyaye,
Qe nams xret dilda vsyaye.

Ji dm diya pr birsk biriq,
Avurk kur da av l fitiqn:
- Ne dinya zane, ne koza yax,
Gere bera xwe wek esil rax.

Cy mrd mrxas li enya şre,
K xwe telandye tu ew ne mre,
Derba ji pra rewşa mrane,
Mirin boy wetn rewa girane.

Mrd tirsonek xalya gundane,
Goşt w heram, ne hj sane,
Bira girde laika jina,
Bibe kevanya mala dijmina.

Ten d d girt, l bne dir,
Kur b hemd xwe xeber l bir:
- ima da min tu min dijen,
Dayking ima min ni ten?

Heta irs hebe ber ava,
Tu lek naynim ser esl bava,
Hetan hebe nefes li ber min,
Pişta kur te nabne dijmin.

Dil xwe bav w qelp keder,
Tu min nenre dudil şikber,
Ez hatime vir topkim hewar
Tar bara sib ji iya tme xar.

1986
 
www.amude.com -  © 2000-2004 amude.com [ info@amude.com ]
destpêk | start: 26.09.2000