www.amude.com
   www.amude.com - rojnamevaniya bi kurdî   Deutsch


navête@amude.com

nav  
şifre  
» fermo emailekê çêke

Malpera Amûdê

» bike rûpela destpêkê
» bixîne favorîtên xwe

lêgerîn


kulîlka hefteyê


 
14.01.2005 - 11:42 [ 1713 caran hatiye xwendin ] [ çap bike ]
----------------------------------------------------------------------------------

Pirsa Kurd li Suriy
Div Pirsa Kurd di arewa yektya Suriy de b areserkirin


Ismal Umer* - Qamişlo


Ismal Umer
Weke ku t zann, beşek ji gel me y kurd li hermn Cezr, Koban iyay Kurmnc (Efrn) bye para dewleta Suriy, ya ku di destpka sedsala br de, li gor peymann navnetewey, n hatib damezirandin. ji w hing ve, pşeroja gel me y kurd li Suriy bi tevay bi pvajoya gel Suriy ve hatiye girdan.
L tucar tkiliyn kurdayetiy di navbera v beş gel me y kurd biradern w li pereyn dtir n Kurdistan nehatine birn. Ev yek j di gelek byer boneyan de diyar naskir ye.

Ji axa ku Suriy wek dewleteke n pk hatiye, gel kurd ereb kmneteweyn v welat bi hev re jiyana xwe bi rengek aşitiyane didomnin, ber 50 sal bi hev re şern rizgarkirina welat xwe (Suriy) ji destn dagirkern frans kirine. Ango ez dixwazim bibjim ku millet me bi du nasnameyan t girdan: ji hlek kurd e, ji hlek ve sur ye, b ku ev herdu nasname li dij hev bin. L rjmn serdest tucar li maf millet me mkir nehatine. Ne ten wilo, l wan tim dixwest w di nav piraniya ereb ya li welt de bihelnin. Lewre ziman gel me tim tim qedexe ye, pirojn şovenist li dij w tne ajotin, rastiya hebna w ya drok li ser xaka bav kaln w t bincilkirin. Herweha rola millet me di avakirina welt de t windakirin.

Ji sala 1957an ve, dema yekemn partiya kurd li Suriy hate damezirandin, ev rastiya han li ber cav w b, ango gel kurd li Suriy beşek ji civaka Suriy ye, div mafn w yn netewey, demokratk mirovan di arewa yektya Suriy de bne bidestxistin. ji bo v yek j, em hem şweyn kar n aşitiyane demokratk ji xwe re rewa dibnin.
Herweha li gor xwendina me ji rewşa hundir Suriy rjmn serdest n cuda re, rastiyek dtir j hatiye esipandin, ew j eve: Peywendiyek diyalektk di navbera pirsa gel kurd li Suriy rewşa siyas ya hundir welt bi tevay hatiye peydakirin. Lewra, em ji z ve li gor van baweriyan siyaseta xwe dihnin, ji ber wisa j, em tim bang dikin:

- Div Zagona Awarte (ya ku ji sala 1963an ve li dar e) ji jiyana gel Suriy rabe.
- Div dadgehn awarte nemnin girtiyn siyas hem girtiyn nern - i kurd, i ereb - bne berdan.
- Div siyaseta tekpart nemne.
- Div hzen ewlekariy destn xwe ji hem movikn jiyana hemwelatiy Suriy bikişnin, i di war siyas, abor, apemeniy de hwd.....).
Div nifsa Suriy (nasname) li dora 250 hezar mirovn kurd n herma Cezr vegere (ew kesn ku li gor Serjimartina Awarte di 1962an de nifs ji wan hatib standin).
Div hebna gel kurd wek neteweya duyemn li Suriy di destra Sriy de bte nşankirin ziman kurd bi serbest bte xwendin hnkirin.
- Div projeya Kembera Ereb ya nijadperest ji hol rabe xaka Kurdan li wan vegere.
Div civaka Suriy ji v rewşa abor ya xerab derkeve (ji ber ku btir 65% ji civak di bin xza xizaniy de dij).

Bi kurt, armanca me ev e: Suriyeke demokrat ku hem mafn mirovan t de parast bin gel kurd bi mafn xwe yn netewey şa bibe.
Bi rast, ev j xebateke mezin j re gerek e, ji ber ku mixabin, hzn guhertin li Suriy pir qels in, rjm j li ser xwe siwar e, guh nade deng civak xwestekn w. Ji ber wilo j, em dibnin ku yektiya tevgera me ye kurd li Suriy pdiviyeke netewey, demokratk drok ye.
Partiya me hewil dide ku areweke kurd saz bike, hem hzn tevgera kurd t de beşdar bin, da ku hem bi yek deng daxwaza mafn gel xwe y perşan bindest bikin.


* Serok Partiya Yekt ya Demokrat a Kurd li Suriy -Yekt-

-------------
Ev nivsar di PEYAMA KURD (hejm. 18) de hate weşandin.
 
www.amude.com -  © 2000-2004 amude.com [ info@amude.com ]
destpêk | start: 26.09.2000