www.amude.com
   www.amude.com - rojnamevaniya bi kurdî   Deutsch


navête@amude.com

nav  
şifre  
» fermo emailekê çêke

Malpera Amûdê

» bike rûpela destpêkê
» bixîne favorîtên xwe

lêgerîn


kulîlka hefteyê


 
19.01.2009 - 14:50 [ 2076 caran hatiye xwendin ] [ çap bike ]
----------------------------------------------------------------------------------

Vaye şar vaye mişar!

Helm Ysiv


Helm Ysiv
Min di nivsa xwe ya derbasby de bi ti away peyva (diziy) bi kar nean b, l tev wilo j ew beramberiya ku min kirib di hin deveran de - wek di malpera Amd de - wek (diz) hate bikarann. Min hinek mesafet xiste nav v peyv nivsa xwe, ji ber taybetiya edebiyat pirrengiya şweyn ku tekstn edeb bandor li hevdu dikin ji hevdu dibin. L ji ber ku romana mijara gotin "Ez yek bikujim" hem snorn lihevbandorkirina tekstan derbas kirib, min xwest, ji tawanbarkirin bhtir, ez rastiyek ragihnim. L bersiva Firat Cewer qurret sixfn w metelokeke tiraje-komed an bra min: "Eger tu ne diz b, dest te di brka min de i dike?"

Herweha peyva din (ida) ku di malpera Kulturname de hate bikarann, bala min kişand. Ev peyveke ereb ye t wate ya ku tiştek nebbe mirov bibje bye. Ev j bi min hinek ecb hat, ji ber ku min ji herdu berheman, ji rok ji roman, reqem hejmarn rpelan dab her tişt li hol ye. Anku, mirov bi hesan dikare vegere herdu pirtkan binere b ka ev (ida) ye, wek ku Kulturname dibje, yan j rastiyeke destnşankir ye.

Nexwendina rok navdar:

Firat Cewer di bersiva xwe de dibje w ev rok nexwendiye.
Baş e. Ev rok di sala 2002an de di malpereke kurd de (malpera Amd) di sala 2003an de di pirtka "Mem b Zn" de belav b. Ev pirtk ji eyn weşanxaneya ku "Ez yek bikujim" derketiye.
Ev j t w watey ku camr (w ev peyv di bersiva xwe de bi kar aniye) malpern kurd naxwne pirtkn kurd ku ji weşanxaneya ku pirtka w derxistiye j, naxwne. bi ser de xwe wek kesek ku sih saln xwe bi edebiyat re derbas kiribin, pşkş dike. Ev mesele awa ji nav hev derdikeve gelo?

Cewer nav min hilnade, li şna nav min peyva (camr) bi kar tne. Ew min wek neyarek nşan dide, ku kesn mna min ber j bi navn diz sexte, ji ber ku ji navdariya w aciz in, nivs dij w belav kirine camr nakeve polemkan!

Kek Firat,
bi ser te, ez ne ji te ne j ji navdariya te aciz im. Navdariya te li te proz be, l bi keda xwe mirov bibe navdar, tir e ku bi xra berhemn camran be. Min bi navn diz sexte dijminayetiya te nekiriye. Vaye ez bi nav xwe li ber te li ber xwendevanan sedemn nivsandina w nirxandina xwe rz dikim hejmarn rpeln ku te ji naveroka roka min birine te bi awayek di romana xwe de bi kar anne, destnşan dikim.

Tişt ez j aciz im ew e ku kesek b dest xwe deyne ser keda kesek din w ked bike ya xwe. Ez ji w yek aciz im, ku ji hinekan weye ku di meydana nivsandina kurd de dikarin her tişt bikin hertişt b hesab ji wan re here ser wisa b deng derbas bibe. Ez ji w yek aciz im, ku ber te j ciwanmrin hebn ku nav romann xelk keda wan dizn ji wan re ma niha j ew berhem ne bi nav xwediyn xwe tne naskirin. Ez ji w aciz im, ku dinyaya kurdan ewqas bi mijaran tije dewlemend e tev wilo j nivskarek t, ji ber ku kurd b xwed ye, b rexnegir e, dest davje mijar şwe away nivskarek din dike milk xwe.

va ye şar va ye mişar:

F. Cewer qala sih saln xwe dike qala Ndem jiyanan dike.
Eger te sed sal j di mijlbna bi edebiyat re derbas kiribin te deh kovarn bi navn cuda derxistibin, dsa j ev yek tiştek ji w rastiya min destnşan kiriye, naguherne. Di nivsandina roman de, ne sih sal, lbel s saln te bne: Romana yekem ("Payza dereng") di sala 2005 de derket ev romana te ya diduyan ("Ez yek bikujim") di sala 2008 de derketiye.
Cudayiyeke mezin di navbera kovarvaniy afirandina romanan de heye. Min ne qala jiyanan ne j kesan kiriye. Ez qala teksteke edeb dikim ku te ew tekst biriye ji xwe re kiriye mal.

Camr dibje: "... Ez j jiyanan dinivsnim...., ş azarn wan, kfxweş dilşahiyn wan, tkn biserketinn wan, tirs mrxasiyn wan, hezkirin xapandinn wan Ev hem mişterek in, tiştn mirovn in, ji bo hem mirovan derbas dibe, li her der dinyay yek in."

Dibe ku ev tiştn ku tu dihejmr mişterek bin, l away derbirn, form şwey nivskaran tne guhertin du nivskar li ser eyn ş, eyn karekter bi du şweyn cuda dinvisnin. Yana w hem nivskarn chan wek hev binvisnin.

Ewqase tesaduf di yek berhem de, nab e!

Camr dibje: "Tesadufn di jiyana rast de dikarin di berhemn edeb de j xwe nşan bidin. Dibe ku aniha bi sedan byern wel hatine nivsandin ku hay me j nne."

Bi dehan berhemn wjey, di riya tesaduf re, dişibihin hev carina j byer yan j karekter yan j wne yan j... dibe ku wek hev bne nivsandin. Mirov her dem li tiştn wilo rast t, l gava ku di navbera rokek ji yazde rpelan heyşt rpeln destpk yn romanek de bi dehn caran "tesaduf" heb in hem destpk, hem orte hem j dawiya wan wek hev bin, ev awa dikare bibe tesaduf, Xwed zane!

Eger mesele bi end tesadufn wisa bi snor bimaya, ji xwe min ew nivs qet belav nedikir. L mesele ji tesadufan bi wdetir e ne mumkin e ewqase tesaduf di navbera du berheman de bne dtin. Her xwendevanek kurd dikare beramberiyeke wisa bike bi hesan bigihje hin encaman.

Asta peyvn mirov asta mirov bi xwe destnşan dike

Firat Cewer li şna ku bersiveke maql bide wan tesbtn ku di w beramberiya min kirib de hatibn bicihkirin, dest bi dijn rşan dike. V şroveya min weke "zikreş", "dexs" min j wek "neyar" "Gur"y ku diz kiribe xeyn xwe bi diziy tawanbar bike, nşan dide. dibje romana min "Gava ku mas t dibin" ji "Nav min sor e" ya Orhan Pamuk hatiye wergirtin.

Li vir end xal hene hjay gotin ne.
Min di nivsa xwe de baweriya xwe bi dell bi hejmar nivsandiye. Anku min li gor xwendina xwe rastiyek eşkere kiriye. Ez ji dervey beramberiya herdu tekstan bicihkirina hinek rastiyan derneketime bi ti away ez nzk meseleyn şexs nebme naxwazim bibim j. L bikxistina mijar zvirandina mesel ber bi tiştn şexs ve, ku wek zikreş dexesiy aciziya ji navdariya ciwanmr t binavkirin, ev hem sgnaln asta mirov in. Camr mesele wiha kiriye wek ku - maşele - kesek navdar e, Xwed w ji avn dexesan bistirne, min li cad ew dtiye min ye bela xwe t daye. Ev j awayek e ji awayn reva ji pejirandina rastiy.

Eger romana min ji romana Orhan Pamuk hatibe girtin, tu ima heta niha bdeng by? Tu ima li benda v nivsa min may, hetan ku tu v keşfa xwe ya "mucze" b dell ji me re bj?
Eger tiştek wilo hebe, kerem bike, wek mran li pey v mucza xwe bisekine isbat bike. Tu y ima bimn li benda rexnegiran? Eger rexnegirn cid hebna, te y karba bi v away dest danya ser roka min wek roman ji xwe re pşkş xwendevann kurd kiriba?

Eger rexnegirn cid bi ast di wjeya kurd de hebna, w xwediy w nivsa beramberiy ne ez ba ma. L ji ber tunebna tevgereke rexney, qada nivsandina kurd j dibe cih qursan balonn ji heway.

Gotina daw:
Eger rexnegirn berhemn kurd hebin, waye min avkaniya beş yekem ji romana "Ez yek bikujim" destnşan kir. Div ew j li ser avkaniya beş diduyan ji "Ez yek bikujim" j rawestin bidin ber van herdu beşn romana "Ron mna evn, tar mna mirin" ya Mihemed Uzun: Biyan (r. 130) Mirin (r.343). binerin awa di herdu romanan de nivskarek kurd ji Swd t dibe mvan bajarek kurdan li w der kesa sereke ya roman nas dike. Ev mijar j bi hewcey lkolneke berfirehtir e.

E-Mail: halimyusiv@hotmail.com
 
www.amude.com -  © 2000-2004 amude.com [ info@amude.com ]
destpêk | start: 26.09.2000