www.amude.com
   www.amude.com - rojnamevaniya bi kurdî   Deutsch


navête@amude.com

nav  
şifre  
» fermo emailekê çêke

Malpera Amûdê

» bike rûpela destpêkê
» bixîne favorîtên xwe

lêgerîn


kulîlka hefteyê


 
15.07.2007 - 15:59 [ 1880 caran hatiye xwendin ] [ çap bike ]
----------------------------------------------------------------------------------

Pnc astengiyn li pşiya nivsandina rastiy (2)

Bertolt Brecht


Bertolt Brecht
2. Zrekiya naskirina rastiy

Ji ber ku nivsandina rastiy zehmet e, imk ew li her der t binpkirin, ji bo piraniya kesan pirseke kesayetiy dixuye, ger rast hatibe nivsandin an na. Ew di w baweriy de ne ku ji bo v yek ten wrek pwst e. Ew astengiya duyem ji br dikin: astengiya dtina rastiy. Ne gengaz e ku mirov bje ku dtina rastiy hesan e.

Ber her tişt teqez e ku naskirina b kjan rast hjay gotin ye, ne hesan e. Weke mnak, niha li ber avn chan dewletek şaristan ya mezin bi d ya d de dikeve hovtiy. Herweha herkes dizane ku şer navxwey, ku bi hem şweyn kirt t kirin, dikare di her deqey de bte veguhestin bo şerek derve, ku dibe qara (kontnenta) me wek komek xerabiyan li d xwe bihle. Bguman ev rastiyek e, l hn btir rast hene. Wilo, weke mnak, ne ne rast e, ku di kursiyan de ciyn rniştin hene ku baran ji jor ve dibare. Gelek helbestvan rastiyn wilo dinivsnin. Ew mna ngarkşn ku dwarn gemiyn ku binav dibin, bi jiyanek bdeng dixemilnin, in.

Yekemn astengiya me serşiy ji wan re nake wijdan wan j rehet e. Ne desthilatdar dikarin wan gendel bikin, ne qrnn kesn ewisand wan tevlihev dikin; ew berdewam ngarkşiy dikin. Bwateya di rabn rniştina wan de di hundir wan bi xwe de reşbniyeke kr dike, ku ew w bi pereyine baş difiroşin ku ev reşbn bi xwe li gor van hosteyan van firotinan gerek li cem kesine d bbaya. Di heman dem de ne hesan e ku mirov nas bike ku rastiyn wan rastiyn li ser kurs baran ne; adeten deng wan mna deng rastiyn li ser tiştn giring in. imk gewdekirina huner hing pk t ku mirov tiştek giring bike. L mirov di temaşekirineke baş nas dike ku ew ten dibjin: kurs kurs ye tikes nikare r li ber baran bigire ku ji jor bibare jr.

Bertolt Brecht (10.02.1898 14.08.1956) wek şanonivser helbestvan elman xwed bandora her mezin di sedsala 20 de t binavkirin. Ew herweha di asta navnetewey de j xwed navek mezin e gelek caran hatiye xelatkirin.
Brecht di 28.02.1933 de ji ber zordariya Naziyan ji ligel malbata xwe Elmanyay revya di Prag re xwe gihand bajar Zrich li Swsray. Di 12.05.1933 de pirtkn w ji aliy Naziyan ve hatin şewitandin. Pişt jiyana li Pars, Svendborg (Danemark), Swd, Mosko, Kalfornya, dsa Pars Zrich, Brecht Berlna Rojhilat. Di sala 1935 de Naziyan ew ji hemwelatiya elman avt. Ji ber ku Elmanyaya Rojava nasnameya elman l venegerand, w jiyana xwe li Elmanyaya Rojhilat (DDR) berdewam kir.
Versyona pş ya v nivsar beşdariyek b di rapirsek de li jr sernivsa Dichter sollen die Wahrheit schreiben (Helbestvan gerek rastiy binivsnin) di Pariser Tageblatt (12.12.1934) de. Hing Brecht ten s asteng bi nav kiribn. Versyona daw ya v nivsar cara pş bi elman di kovara Unsere Zeit (Pars, VIII, jim. 2/3, nsana 1934, 23-34) de hate weşandin.

Ev kes w rastiya ku hjay nivsandin be, nabnin. Kesn d bi rast j xwe mijl karn giring dikin, ji desthilatdaran herweha ji feqriy natirsin, l dsa j nikarin rastiy bibnin. Agahiyn wan km in. Ew tije ne bi sihirbaziya kevn bi pşdtinn binavdeng ku di dema bor de baş dihatin şahkkirin. Ji bo wan chan tije aloz ye; ew rastiyan nas nakin girdanan nabnin. Ji bil br bon pwst bi zanyariyn ku dikarin bne qezenckirin metodrn ku dikarin bne hnkirin, heye. Ji bo hem nivskarn di v dema şeperzet guhertinn mezin de naskirina dialektka materialst, ya aboriy ya drok pwst e. Ev zanebn dikare ji pirtkan ji şweyn praktk bte peydakirin, bi şert ku jhatbna pwst hebe.

Mirov dikare gelek rastiyan, an beşine ji rastiy, yan j agahiyn ku mirov didin ser rya naskirina rastiy, bi şweyek hesan diyar bike. Metod baş e ger mirov bixwaze lgernek pk bne, l mirov dikare by metod bigih armanca xwe, yan by ku mirov lgernek pk bne j. L bi v şwey sudfey mirov hema bje nikare bigih şweyek wilo ji pşkşkirina rastiy, ku mirov li ser bingeha v pşkşkirin bizanibin b gerek ew awa tevbigerin. Mirovn ku ten rastiyn bik dinivsnin, nikarin tiştn v dinyay bnin ber destan. L ten ev e armanca rastiy, ne tişteke d. Ev kes negihane w radey ku bikaribin w xweztek bi c bnin, ku rastiy binivsnin.

Ger kesek amade be ku rastiy binivsne dikare w nas bike, hing s astengiyn d dimnin.

Berdewam dike

Wergera ji elman: Srwan H. Berko (sirwan@amude.com)

----------
- Pnc astengiyn li pşiya nivsandina rastiy (1): Wrekiya nivsandina rastiy (amude.com, 18.11.2006)
 
www.amude.com -  © 2000-2004 amude.com [ info@amude.com ]
destpêk | start: 26.09.2000