www.amude.com
   www.amude.com - rojnamevaniya bi kurdî   Deutsch


navête@amude.com

nav  
şifre  
» fermo emailekê çêke

Malpera Amûdê

» bike rûpela destpêkê
» bixîne favorîtên xwe

lêgerîn


kulîlka hefteyê


 
02.08.2005 - 01:05 [ 2030 caran hatiye xwendin ] [ çap bike ]
----------------------------------------------------------------------------------

Xapandinek kirt:
Pirtka Helm Ysiv a bi elman


Srwan Hec Berko - Dortmund


"Der Schwangere Mann"
Xewna her nivskarek ye, ku berhemn w bne wergerandin bo zimann chan. Ten bi v şwey, berhemn w ji snorn welat w derdikevin tne naskirin ger ew bala xwendevanan bikişnin, nivskar navdariyek bi dest dixne ev tişt j re dibe rmeteke mezin. Gelek caran, navdar aboriyeke baş j bi xwe re tne derfetn mezin ji nivskr re vedikin, ku bikaribe xwe bi şweyek tir ji nivskariya xwe re vala bike.

L pirtkeke bi zimanek biyan ne pvana serketina nivskark ye. Bi taybet gelek nivskarn kurd pir ji nivsn xwe raz ne, ku ji wan wer ew d bikaribin bi wergera wan nivsan biin cem xwendevann biyan, ku nezan wan btir ji rewşenbrek kurd pirtk xwendine, xwe wek nivskar bide naskirin ferzkirin. Ev şaşfmkirinek mezin e dr rastiy ye.

Di nsana sala bor de, pirtka nivskar Helm Ysiv Mr Avis bi ziman elman derket. Weşanxaneya Unrast a ep ev pirtk derxist.

Dema mirov pirtka Der Schwangere Mann (Mr Avis) vedike, mirov dibne ku ew ji aliy xanimeke bi nav Heide Karge ve hatiye wergerandin. Ev balkş e, ji ber bi kman di dema wergerandina rokan de kurmanciya w pir lawaz b, ger nebjim hema peyda nedib. Ku xanim Heide Karge hem 15 rokn di pirtk de ji kurdiy wergerandibin bo elman, pir ciy guman ye. Hevoka di paşgotina pirtk de, ku rok bi nivskr re hatine wergerandin, da ku nzkbneke mezin a gengaz ji nivsa kurd ya orjnal re bte peydakirin[1], guman xurtir dike, ku nivskar - ku elmaniya w ji kurdiya xanima wergr ne zde tir b - bi xwe rokn xwe bi tevlihevbneke ji zimann kurd elman bi dest lingan pşkş dikirin, w j hevok li gor fmkirina xwe ji wan re bi elman dinivsand.

Di pirtk de herweha hatiye nivsandin, ku rkn orjnal di pirtka bi kurd de ne. Ev yek tim ji aliy nivskr bi xwe ve j t dubarekirin, l ji ber ku pirtk bi ziman kurd di sala 1997 de li Stenbol derket, bi ereb di sala 1991 de li Şam, ango 6 sal di navbera wan re derbas bn, guman bi mirov re dibe, ku ew ji ereb hatiye wergerandin bo kurdiy.[2]

Rastiya ku di dema wergerandina rokan de astengn mezin n tgihiştin li nik xanima wergr hebn, li v der bi alkariya end nimneyan ji ten du rpelan (ji 162 rpelan!) ji yekemn roka pirtk Die Tritte des weien Esels (Tskn Ker Sp) eşkere dibin:

1. .. dieser Hurrensohn, ..[3] (Ev kur qehp)

Peyva kurd p wek kur qehp hatiye wergerandin. Dema mirov bizanibe ku li seranser chan, bi taybet li welatn Rojava, hejmareke mezin ji zarokn ku ji d bavn nezewic bne, hene d hn btir hebin j, div mirov wan li gor v werger zarokn qehpan bi nav bike.

2. Vielleicht erinnert ihr euch daran, dass in jenem Jahr das Brusthaar eines Scheichs im Koran gefunden worden war.[4] (Dibe ku bte bra we, ku di w sal de my snga Şxek di Quran de hatib dtin.)

Ku myek ji snga şx di Quran de hatib dtin, di werger de wek tiştek ku qewimiye, hatiye nivsandin. L ev ne rast e, ji ber di roka bi kurd de nivskar ev yek ten bihstiye: Dibe ku t bra we, dema me bihst ku myek...[5]

3. Ihr wisst doch noch, dass damals alle zu Gott beten sollten, damit es endlich regnet. () So sollten unsere Wnsche in Erfllung gehen und der Regen sollte kommen.[6] (Wek hn dizanin, w dem gerek b ku hem ber xwe bidin Xwed nimj kin, da ku baran b. (....) Wilo, gerek xwestekn me bi c bihatana baran j hatiba.)

Di dema ku di roka bi kurd de hatiye nivsandin ku pişt nimj baran hatiye (Me nimj kir me destn xwe ber bi ezmanan ve bilind kirin hetan ku tiştn me dixwest dab me[7]), wergr hn j li benda baran ye, ya ku gerek hatiba.

4. Ich schrie so laut ich konnte.[8] (Ta ku ji min hat, min kir hawar.)

Di tksta kurd de, nivskar nake hawar: Ez hatim ku bikim hawar.[9]

5. Der Esel kaute auf dem Daumen meiner rechten Hand.[10] (Ker tiliya bik a dest min rast dicut.)

Tiliya mezin a dest rast hatib ctin, pişt v yek, end kulm li ker hatine xistin: Min bi dest xwe y din end kulm lxistin. Tiliya min ya mezin ya dest rast hatib ctin.[11]

6. Findet ihr nicht auch, dass er wie ein tollwtiges Kamel war?[12] (Hn j nabnin ku ew mna devek hket b?)

L di tksta kurd de wilo hatiye nivsandin: Ker bb deveyek hket. Gelo we devey hket dtine?[13]
Du hevokn ji hev cuda!

7. Ich sollte lgen und zugeben, dass ich ein Schmuggler sei.[14] (Ji min dihat xwestin ku ez derewan bikim bjim ku ez qaax me.)

Hevoka ku di tksta kurd de peyda dibe, ku dibje .. heta ku xwna min ya ku dirije rawestnin[15], di hevoka elman de tune ye. Li gelek devern pirtk yn d j gelek caran hevok nehatine wergerandin.

* * *


Helm Ysiv
Lsteya şaşitiyn werger di her 15 rokn pirtk de dirj e. L ji bo ez v rexney dirjtir nekim, min ten 7 şaşit hilbijartin.

Wilo diyar e, ku pirtk bi eceley hatiye wegerandin xanima wergr j di kar xwe de ne zde pispor e.

Pirtkek, ku piraniya beşn w şaş hatine wergerandin, bi kr xwendin nay. Ev li hember xwendevn xapandineke wjey ya bberpirsyar ye.

Rastiya ku nivskar bi xwe hewildann mezin dike, ku pirtka w bte wergerandin - werger awa be j, ne giring e ev j ji aliy kesek/ ve ku bi ziman pirtka w baş nizanibe, ne layiq mirovek wjevan e. Wergera ku di rya hewildanine wilo re pk b, l ne hja ye ku wek berhemeke wjey bte binavkirin, ne j dikare li bende be ku cid bte girtin.

Di paşgotina Der Schwangere Mann de, gazin tne kirin ku li ser Kurdn li Kurdistana Suriy kmtir tişt tne naskirin[16] wek ku li ser gel kurd li pereyn Kurdistan yn d t naskirin.

Berhemn qels wek rokn Helm Ysiv n wergerand bo ziman elman, ziyan digihnen wjeya kurd. Ji ber ku mirov dikare bje ku berhemn kurd yn hja bi şweyek pisporyane hema nehatine wegerandin bo zimann chan, xwendevan biyan d wjeya kurd ten di rya berhemn mna Der Schwangere Mann re nas bike.

Ji ber v yek, ji bo Kurdan bi gişt Kurdn Binxet bi taybet, herweha wjeya kurd, bi gelek tir e ku km bne naskirin, ku mirov wan di rya pirtkeke ewqas qels wergerand nas bike.

Hevalek min nivskar carek ji min re behs kir, ku rexnevan wjey flosof frans Roland Barthes gotiye, ku werger xapandina tksta orjnal e, l hin kes li tksta orjnal zde dikin dibjin ku ev yek xapandineke sipeh ye.

Ger gotina Barthes rast be, hing Der Schwangere Mann xapandineke kirt e!

------------------------

[1] Helm Ysiv: Der Schwangere Mann; ji kurd bo elman: Heide Karge; Mnster: Unrast, 2004; ISBN 3-89771-853-7, r. 161
[2] Heman avkan, r. 2
[3] Heman avkan, r. 11
[4] Heman avkan, r. 12
[5] 2. Helm Ysiv: Mr Avis; Stenbol: Avesta, 1997; ISBN: 975-7112-22-9, r. 12
[6] Der Schwangere Mann, r. 12
[7] Mr Avis, r. 12
[8] Der Schwangere Mann, r. 13
[9] Mr Avis, r. 13
[10] Der Schwangere Mann, r. 13
[11] Mr Avis, r. 13
[12] Der Schwangere Mann, r. 13
[13] Mr Avis, r. 13
[14] Der Schwangere Mann, r. 13
[15] Mr Avis, r. 13
[16] Der Schwangere Mann, r. 161

sirwan@amude.com
 
www.amude.com -  © 2000-2004 amude.com [ info@amude.com ]
destpêk | start: 26.09.2000