www.amude.com
   www.amude.com - rojnamevaniya bi kurdî   Deutsch


navête@amude.com

nav  
şifre  
» fermo emailekê çêke

Malpera Amûdê

» bike rûpela destpêkê
» bixîne favorîtên xwe

lêgerîn


kulîlka hefteyê


 
07.08.2004 - 12:48 [ 1918 caran hatiye xwendin ] [ çap bike ]
----------------------------------------------------------------------------------

Guhdar kurd muzka xwe binp dike

Hevpeyvn li gel hunermend Mio Kendeş


>> Mio Kendeş

>> "Mem Alan" - CDeya Kendeş


>> Eyşana El (Eyş Şan)
>> www.m-kendes.ch
MIO KENDEŞ di sala 1966an de li bajar Koban li başr-rojavay Kurdistan ji dayik bye.
Berhema w ya pş li jr nav "Mem Alan" di sala 2001 de li Swsray derket. Kendeş strann gelr berhev dike wan bi şweyek taybet pşkş dike.

DORTMUND (amude.com) - Ber end rojan, hunermend Mio Kendeş li Fransay beşdar festvaleke navnetewey b. Pişt vegera w, ew bi Malpera Amd re li ser muzka kurd, guhdarn w şaşitiyn hunermendan axiv. Mio Kendeş eşkere dike, ku km li muzka kurd xwed t derketin. Herweha ew daxwaza xwe ya anna Eyşana El bo Ewropay tne ziman.


Tu stla muzka xwe awa bi nav dik? Tu di xebata xwe de btir giraniy did kjan şwey muzk: Ya kurd yan ya chan?
Ez dikarim muzka xwe wilo bi nav bikim: Muzika me ya kevnar a bav kaln me bi giyan kirasek serdemn; yan ez dixwazim Eyşana El li ser cadeyn Pars yan Berln bimeşnim by ku nasnameya w biguherim an winda bikim. Şwey muzka ku ez j hez dikim, ew muzka ku "esalet" t de bi c dibe; ew muzka ku axa mirov li w guhdar dike, miletek, zimanek irf tor tne ser bal bra miriyan; ew muzka ku taybetiya miletek yan civatek t de diyare xuya ye. Ez dikim ku sd ji mzka chan bigirim, l ez giraniy didim muzka kurd.

Tu pşkşkirina strann folklor bi muzkeke njen-rojavay awa dinirxn? Aliyn v yek yn postv negatv li k ne?
Weke min di bersiva ber de daxuyan, ez hez dikim Eyşana El li Pars bibnim nas bikim, ku ew Eyşana El ye ne Sof Marso (Sophie Marceau) ye.
Di nerna min de, aliyn poztv di muzka njen-rojavay -wek ku tu w bi nav dik- ew e, ku pirn ewropiyan, bi taybet yn ngihay, nikarin li muzika kurd bi reng w y orcnal guhdar bikin w wek muzkeke bo pisporan lkolneran dibnin Bi v away ew dikarin li v muzk guhdar bikin w bipejirnin.
Mixabin pirn ku v stla han bi kar tnin, tiştek li ser muzka kurd nizanin ne j dikarin Lawikek yan j Heyranek bibjin; ew Şeroy Biro Arif Cizraw wek n Gna Osmanl dinerxnin. Bi gotineke din, bingeha muzka wan bingeheke ne diyar e. Bi baweriya min, div nkirina muzka kurd ji hundir w de be. Rast e, bandora televizyon, reklam radyoyn miletn din roleke mezin di windabna nasnameya muzka kurd de dileyzin, bi taybet di nav nifşn ngihay de, l gereke mirov ji van xefk kortn plankir haydar be.
Di nerna min de, bikaranna orga lktrk j gelek ziyan digihne muzka kurd.

Tu niha ji festvaleke navnetewey vegeriya. Gelo muzka kurd ta kjan radey dikare xwe di nav muzka chan de ferz bike? Guhdarn chan muzka kurd awa pşwza dikin? Pwst e ku em muzka chan bixin nav muzka kurd, da ku ji xwe re ciyek di guhn miletn din de peyda bike?
Li gor tkiliyn min bi muzknasn biyan re, piraniya wan muzka kurd yekcar nebihstiye. Hindikn ku muzka kurd bihstine j, ew w wek muzkek govend dlan nas dikin; yan muzkeke b klask, by ku zanibin ku bi sedan lawik heyran payzokn me hene; ev j b guman guneh hunermendn kurd e.
Ji ber v yek, div muzkvann kurd klaskn xwe bi chan bidin naskirin. Ez dibnim ku strann koşik dwanxaneyan ew klask kurd ne, helbet by ku em ji nirx strann gelr km bikin.
Hviya min ew e, ku muzka kurd j gaveke xwe li ser riya muzka chan deyne. Muzka her miletek her civatek muzkeke chan ye. Em dikarin wek gelek stln muzka efrq, hind emerka latn... muzka kurd j ji xelk chan re pşkş bikin.

Li gor te, di amadekirin pşkşkirina muzka xwe de, hunermend muzkvann kurd dikevin kjan şaşitiyn bingehn?
Ez li vir dixwazim behsa şaştiyn xwe bikim: Di pşiya van şaşitiyan de danstandina ne pispor bi muzk re; yan derketina ji rtim, nenaskirina meqam rtman, kar bi lez nvkel, nenaskirina muzka chan bi şweyke kr berfereh...

Milet kurd miletek ku btir li muzka dlan yan ya arabsk guhdar dike. Tu v yek awa dibn, ku guhdar stla muzk li ser hunermend ferz dikin ne hunermend li ser guhdaran? Pwst e ku hunermendn kurd btir muzka kurd biparzin bi pş xnin, an tu dibn ku ev tiştek deal e div hunermend muzkek pşkş ke, ku li gor dem guhdaran be?
Di kevnestrann kurd de, gelek stl şwe reng babet hene: strann şeran, strann tracd, strann dlan, strann sof feqeyan, strann kar barn dinyay, strann buk zaveyan, strann henek qeşmeriyan
Pwst e ku guhdar rza stla stranan bigire. Gelek caran guhdar kurd bi p ling xwe li strann tracd guhdar dike, ne bi hest ser xwe; wisa ew ziyaneke mezin digihne stran stranbj by ku bizanibe, mzka xwe binp dike. Tu dibj "li gor dem guhdaran". Ez dibnim ne pwst e ku herdu gotin "dem/guhdar" bi hevdu ve girday bin. Bi dtina min, gava ku hunermend hestn xwe yn rast ji dil dibje, ew bi kar xwe y huner radibe nameya xwe digihne. Pir hunermendn mezin wek Bthovin jiyana xwe di rewşeke jar aloz de derbas kir; Bthovin piştre b bav muzka klask a ewrop. Kşe ne ew e ku huner hebe guhdar tunebin, l kşe ew e, gava ku guhdar hebin huner tunebe.

Pişt berhema te "Mem Alan" ti berhemn te yn din derneketine. Tu niha amadekariya tiştek dik?
Min ber end rojan berhemek li gel destxweş bizq Ehmed اep defvan Ebas Bextiyar amade kir frmeyeke swser d w ap bike derxne. Ev berhem ji end helbestn sof ji klaskn kurd end soloyn def end soloyn bizq pk t.


Hevpeyvn ji aliy Srwan Hec Berko ve hate kirin: sirwan@amude.com
 
www.amude.com -  © 2000-2004 amude.com [ info@amude.com ]
destpêk | start: 26.09.2000